شیر الاغ - Donkey Milk
شیر الاغ، که از دیرباز در طب سنتی برای درمان انواع بیماریها استفاده میشده، امروزه به عنوان یک غذای فراسودمند با ترکیبات منحصربهفرد شناخته میشود. این شیر به دلیل شباهت تغذیهای قابلتوجه به شیر انسان، به ویژه برای افرادی که به شیر گاو حساسیت دارند، به عنوان یک جایگزین عالی مطرح شده است. در مقایسه با شیر گاو، شیر الاغ دارای پروتئین و چربی کمتر و قند (لاکتوز) بیشتری است. درصد پروتئین آبپنیر (Whey) آن بالا (۵۵-۶۵٪) و کازئین آن پایین است که این ویژگی، آن را به گزینهای مناسب برای کودکان مبتلا به آلرژی به پروتئین شیر گاو (CMPA) تبدیل کرده است.
یکی از برجستهترین ویژگیهای شیر الاغ، میزان بالای ویتامین C آن است که حدود ۴.۷۵ برابر بیشتر از شیر گاو است. همچنین، این شیر منبع غنی از لیزوزیم، یک ترکیب ضدباکتریایی قوی، و ویتامین D است. علیرغم ارزش غذایی بالا، تولید شیر الاغ به دلیل تولید کم (هر الاغ روزانه تنها ۱ تا ۲ لیتر شیر تولید میکند) و هزینههای بالا، محدود است.
خواص درمانی شیر الاغ در منابع علمی متعدد به اثبات رسیده است و محققان را به سمت استفاده از آن برای درمان بیماریهای مختلف سوق داده است.
ترکیبات کامل (در ۱۰۰ گرم شیر الاغ):
بر اساس دادههای تحقیقاتی
درشتمغذیها و انرژی:
انرژی – ~۴۹-۵۰ کیلوکالری
آب – ~۹۰.۶۳ گرم
پروتئین – ~۱.۹۶-۲ گرم
چربی – ~۰.۷۶-۲ گرم
کربوهیدرات (لاکتوز) – ~۶.۳۰ گرم
فیبر – ۰ گرم
خاکستر – ~۰.۴۰ گرم
لیزوزیم – فراوان (خواص ضدباکتریایی)
لاکتوفرین – موجود (خواص ضدالتهابی و ضد میکروبی)
ایمونوگلوبولینها – موجود (تقویت سیستم ایمنی)
فواید سلامتی
- 1 کمک به مدیریت آلرژی به پروتئین شیر گاو (CMPA)
- 2 بهبود علائم آسم، برونشیت و سایر بیماریهای تنفسی
- 3 تقویت استخوانها و پیشگیری از پوکی استخوان
- 4 کاهش التهاب در بیماریهای گوارشی (مانند گاستریت)
- 5 کمک به بهبود بیماریهای التهابی پوست (اگزما و پسوریازیس)
- 6 تقویت سیستم ایمنی بدن
- 7 خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی قوی
- 8 کمکالری و کمچرب، مناسب برای رژیمهای غذایی
- 9 منبع غنی ویتامین C و D
رویشگاهها
نحوه مصرف
استریلیزه
فراوری
مالش روی پوست
نوشیدن
پاستوریزه
درمان بیماریها
آسم برونشیت
معرفی بیماری آسم یک بیماری مزمن و التهابی راههای هوایی ریه است که با انسداد بر...
پوکی استخوان (استئوپروز)
معرفی بیماری پوکی استخوان یک بیماری اسکلتی است که در آن تراکم و کیفیت استخوانه...
گاستریت (التهاب معده)
معرفی بیماری گاستریت یا التهاب معده، یک بیماری شایع گوارشی است که با التهاب، قر...
کولیت اولسراتیو (UC)، التهاب روده
معرفی بیماری کولیت اولسراتیو (UC) یک بیماری التهابی مزمن و خودایمنی روده بزرگ (...
پسوریازیس (صدف)
معرفی بیماری پسوریازیس یا بیماری صدف، یک بیماری مزمن و خودایمنی پوستی است که با...
اگزما (درماتیت آتوپیک)
معرفی بیماری اگزما یا درماتیت آتوپیک، یک بیماری التهابی مزمن و خارشدار پوستی ا...
سرطان ریه (Lung Cancer)
معرفی بیماری سرطان ریه شایعترین و کشندهترین نوع سرطان در جهان است که سالانه...
سرطان سینه (Breast Cancer)
معرفی بیماری سرطان سینه شایعترین سرطان در زنان در سراسر جهان است و پس از سرط...
سیاهسرفه
معرفی بیماری سیاهسرفه یا پرتوسیس، یک عفونت باکتریایی بسیار مسری و شدید دستگاه ...
بیماری سل (Tuberculosis)
معرفی بیماری بیماری سل یک عفونت مزمن و مسری است که توسط باکتری مایکوباکتریوم ...
آرتریت روماتوئید
معرفی بیماری آرتریت روماتوئید (RA) یک بیماری التهابی مزمن و خودایمنی سیستمیک اس...
موارد منع مصرف
- افراد با عدم تحمل لاکتوز – شیر الاغ دارای لاکتوز بالایی است (~۶.۳۰ گرم در ۱۰۰ گرم) و ممکن است در افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز شدید، باعث نفخ، درد شکم یا اسهال شود.
- مصرف شیر خام (پاستوریزه نشده) – مصرف شیر الاغ خام به دلیل خطر آلودگیهای میکروبی (از جمله باکتریهای بیماریزا) بسیار خطرناک است. فرآیند پاستوریزه کردن آن نیز دشوارتر از شیر گاو است.
- آلرژی به پروتئین شیر – اگرچه شیر الاغ نسبت به شیر گاو حساسیتزایی کمتری دارد، اما در برخی افراد ممکن است واکنش آلرژیک ایجاد کند.
- کودکان زیر یک سال – مصرف شیر الاغ به عنوان جایگزین کامل شیر مادر در نوزادان توصیه نمیشود و باید تحت نظر پزشک باشد.
- مصرف بیش از حد – ممکن است باعث ناراحتیهای گوارشی شود؛ بنابراین در حد تعادل مصرف شود.
منابع علمی
مروری جامع بر ترکیبات مغذی، فعالیتهای بیولوژیکی مانند خواص آنتیاکسیدانی، ضد میکروبی، تعدیلکننده سیستم ایمنی و ضدالتهابی شیر الاغ. این مقاله به شباهت بالای شیر الاغ به شیر انسان (پروتئین آبپنیر ۵۵-۶۵٪) و محتوای بالای ویتامین C (۴.۷۵ برابر شیر گاو) اشاره میکند.
مطالعهای دقیق بر روی شیر الاغ نژاد خاکستری هندی که ترکیبات آن را شامل ۹۰.۶۳٪ آب، ۰.۷۶٪ چربی، ۱.۹۶٪ پروتئین و ۶.۳۰٪ لاکتوز گزارش کرده است. همچنین به فراوانی لیزوزیم، کلسیم، پتاسیم، منیزیم و ویتامینهای C و E در این شیر اشاره شده است.
مقالهای که شیر الاغ را به دلیل شباهت زیاد به شیر انسان، محتوای بالای ویتامین C و D، نسبت متعادل کلسیم به فسفر و خواص ضدباکتریایی، ضدالتهابی و ضدسرطانی، یک جایگزین امیدوارکننده برای شیر انسان معرفی میکند.
مقالهای که به خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی قابلتوجه شیر شتر و الاغ اشاره کرده و ترکیبات کلیدی آن را شامل لاکتوفرین، لیزوزیم، ایمونوگلوبولینها و ویتامینهای C و E معرفی میکند.
مروری بر شواهد موجود که به کاربرد درمانی شیر الاغ برای التیام زخمها و درمان بیماریهایی مانند برونشیت، آسم، درد مفاصل و گاستریت پرداخته است.