سرطان ریه (Lung Cancer)
معرفی بیماری
سرطان ریه شایعترین و کشندهترین نوع سرطان در جهان است که سالانه میلیونها نفر را درگیر میکند. این بیماری از رشد غیرقابل کنترل سلولها در بافت ریه آغاز میشود و به دو نوع اصلی سرطان ریه با سلول کوچک (SCLC) و سرطان ریه با سلول غیرکوچک (NSCLC) تقسیم میشود که نوع دوم شایعتر است (حدود ۸۵٪ موارد). متأسفانه، بسیاری از موارد سرطان ریه در مراحل پیشرفته تشخیص داده میشوند که درمان را دشوار میکند.
علائم و عوارض
- علائم شایع: سرفه مزمن (که بهبود نمییابد یا بدتر میشود)، تنگی نفس، خلط خونی (هموپتیزی)، درد قفسه سینه، کاهش وزن بدون دلیل، خستگی شدید
- علائم پیشرفته: گرفتگی صدا، دشواری در بلع (دیسفاژی)، تورم صورت یا گردن، درد استخوانی (در صورت متاستاز)، سردرد و تشنج (در صورت درگیری مغز)
- عوارض: متاستاز به غدد لنفاوی، مغز، استخوانها، کبد و غدد فوق کلیوی، سندرم پارانئوپلاستیک (علائم ناشی از مواد ترشحشده توسط تومور)، نارسایی تنفسی و مرگ
عوامل خطر و تشخیص
استعمال دخانیات (سیگار، پیپ، قلیان) مهمترین عامل خطر سرطان ریه است و حدود ۸۵٪ موارد را شامل میشود. سایر عوامل خطر عبارتند از: قرار گرفتن در معرض دود سیگار (دود دست دوم)، مواجهه با آزبست، رادون، کروم، نیکل و آرسنیک، آلودگی هوا، سابقه خانوادگی و بیماریهای مزمن ریوی (مانند COPD). تشخیص با استفاده از روشهای تصویربرداری (سیتی اسکن، PET اسکن)، بررسی خلط، برونکوسکوپی و بیوپسی ریه انجام میشود.
نقش تغذیه در پیشگیری و حمایت از درمان
تغذیه سالم میتواند به کاهش خطر ابتلا و حمایت از درمان سرطان ریه کمک کند. مصرف میوهها و سبزیجات (بهویژه سبزیجات چلیپایی مانند کلم بروکلی و گلکلم)، غذاهای غنی از آنتیاکسیدان (ویتامین C، E، سلنیوم، بتاکاروتن) و اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهیهای چرب، گردو، بذر کتان) به کاهش التهاب و محافظت از سلولها کمک میکنند. پرهیز از سیگار (مهمترین اقدام پیشگیرانه)، محدودیت مصرف گوشت قرمز و فرآوریشده و الکل نیز توصیه میشود. در طول شیمیدرمانی، مصرف پروتئین باکیفیت و کالری کافی برای حفظ وزن و ترمیم بافتها ضروری است.
