سرطان سینه (Breast Cancer)
معرفی بیماری
سرطان سینه شایعترین سرطان در زنان در سراسر جهان است و پس از سرطان ریه، دومین عامل مرگ و میر ناشی از سرطان در زنان محسوب میشود. این بیماری از سلولهای پستان (معمولاً مجاری شیر یا لوبولها) منشأ میگیرد و به چند نوع اصلی شامل سرطان سینه مهاجم مجاری (IDC)، سرطان سینه مهاجم لوبولی (ILC) و سرطان سینه غیرتهاجمی (DCIS) تقسیم میشود. با وجود شیوع بالا، تشخیص زودهنگام با ماموگرافی و درمانهای پیشرفته باعث افزایش چشمگیر میزان بهبودی شده است.
علائم و عوارض
- علائم شایع: وجود توده یا برجستگی در پستان یا زیر بغل، تغییر در اندازه یا شکل پستان، فرورفتگی یا چروک شدن پوست پستان (ظاهر پوست پرتقالی)، قرمزی یا پوستهریزی پوست، ترشح غیرعادی از نوک پستان (خونی یا شفاف)
- علائم پیشرفته: درد مداوم در پستان، تغییر در ظاهر نوک پستان (فرورفتگی)، تورم غدد لنفاوی زیر بغل یا گردن، کاهش وزن و خستگی
- عوارض: متاستاز به استخوانها (درد استخوان)، مغز (سردرد و تشنج)، کبد (یرقان) و ریهها (تنگی نفس)، عوارض ناشی از شیمیدرمانی (خستگی، ریزش مو، تهوع)
عوامل خطر و تشخیص
عوامل خطر اصلی سرطان سینه عبارتند از: جنسیت زن (شایعترین عامل)، افزایش سن (بیشتر در زنان بالای ۵۰ سال)، سابقه خانوادگی و جهشهای ژنتیکی (بهویژه BRCA1 و BRCA2)، قاعدگی زودهنگام یا یائسگی دیرهنگام، مصرف الکل، چاقی و درمان جایگزینی هورمونی (HRT). تشخیص با ماموگرافی (غربالگری)، سونوگرافی پستان، MRI و بیوپسی (با سوزن یا جراحی) انجام میشود.
نقش تغذیه در پیشگیری و حمایت از درمان
تغذیه سالم میتواند به کاهش خطر سرطان سینه و حمایت از درمان کمک کند. مصرف میوهها و سبزیجات (بهویژه سبزیجات چلیپایی و سبزیجات برگ سبز)، غلات کامل و حبوبات به کاهش خطر کمک میکنند. اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهیهای چرب، گردو، بذر کتان) و آنتیاکسیدانها (ویتامین C، E، سلنیوم) به کاهش التهاب و محافظت از سلولها کمک میکنند. محدودیت مصرف الکل (حداکثر یک نوشیدنی در روز)، کاهش وزن در افراد چاق و فعالیت بدنی منظم از دیگر اقدامات پیشگیرانه هستند. در طول شیمیدرمانی، مصرف پروتئین باکیفیت و کالری کافی برای حفظ وزن و کاهش عوارض ضروری است.
