عدس فرانسوی (پوی) - French Green Lentil (Le Puy)
عدس فرانسوی یا عدس پوی (Le Puy)، یکی از ارزشمندترین و خاصترین انواع عدس در جهان است که به دلیل طعم فلفلی منحصربهفرد و توانایی فوقالعاده در حفظ شکل دانهها پس از پخت، در میان سرآشپزها و علاقهمندان به تغذیه سالم جایگاه ویژهای دارد. این عدس کوچک با دانههای لکهدار به رنگ خاکستری-سبز (slate-gray/green)، در منطقه لو پوی-آن-ولای (Le Puy-en-Velay) در منطقه اوورن (Auvergne) فرانسه کشت میشود و قدمت آن به بیش از ۲۰۰۰ سال میرسد.
کیفیت استثنایی این عدس به خاک آتشفشانی منحصربهفرد منطقه نسبت داده میشود که به آن عطر و طعم ویژهای میبخشد. به همین دلیل، نام "Lentille verte du Puy" در سراسر اتحادیه اروپا به عنوان نشانگذاری حفاظتشده (PDO) ثبت شده و تنها عدسهایی که در این منطقه خاص کشت میشوند، مجاز به استفاده از این نام هستند. در خارج از فرانسه، این نوع عدس با نامهای عدس سبز فرانسوی یا عدس پوی به فروش میرسد.
عدس پوی منبعی غنی از پروتئین گیاهی (حدود ۲۶ گرم در ۱۰۰ گرم)، فیبر (حدود ۲۱ گرم در ۱۰۰ گرم) و مواد معدنی ضروری مانند آهن، منیزیم و پتاسیم است. این عدس نیازی به خیساندن ندارد و در حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه با حرارت ملایم پخته میشود. برخلاف بسیاری از حبوبات که پس از پخت له میشوند، عدس پوی شکل دانههای خود را به خوبی حفظ میکند,که آن را به گزینهای ایدهآل برای سالادها، سوپها و غذاهای جانبی تبدیل کرده است.
مصرف عدس فرآوریشده دارای خواص ضدالتهابی است و بیماریهای قلبی-عروقی – مصرف عدس فرآوریشده دارای خواص محافظتکننده قلب (cardioprotective) است.
همچنین پیشگیری از سرطان – عدس حاوی فولیک اسید است که در پیشگیری از سرطان نقش دارد. عدس فرآوریشده دارای خواص ضدسرطانی (anti-carcinogenic) نیز میباشد.
ترکیبات کامل (در ۱۰۰ گرم عدس پوی):
بر اساس دادههای USDA و منابع معتبر
درشتمغذیها:
انرژی – ~۳۱۴-۳۲۲ کیلوکالری
کربوهیدرات – ~۳۹-۴۰ گرم
پروتئین – ~۲۶ گرم
چربی – ~۱.۳ گرم
فیبر (کل) – ~۲۱ گرم
قند – ~۱.۶ گرم
فواید سلامتی
- 1 تنظیم قند خون و کنترل دیابت (شاخص گلیسمی پایین)
- 2 کاهش کلسترول بد و سلامت قلب
- 3 کاهش فشار خون
- 4 پیشگیری و درمان کمخونی (آهن بالا)
- 5 بهبود عملکرد گوارش و رفع یبوست (فیبر بالا)
- 6 خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی
- 7 خواص ضدسرطانی
- 8 تقویت سیستم ایمنی
- 9 سلامت استخوانها (کلسیم، منیزیم، فسفر)
- 10 منبع عالی پروتئین برای گیاهخواران
رویشگاهها
نحوه مصرف
آب پز
خورشتی
سالاد
سوپ
درمان بیماریها
دیابت نوع ۲
معرفی بیماری دیابت نوع ۲ یک اختلال مزمن متابولیک است که با افزایش سطح قند خون (ه...
چربی خون بالا (هیپرلیپیدمی)
معرفی بیماری هیپرلیپیدمی به افزایش سطح چربیهای خون (شامل کلسترول تام، کلسترول ...
فشار خون بالا (هیپرتانسیون)
معرفی بیماری فشار خون بالا که به آن "قاتل خاموش" نیز گفته میشود، یک بیماری شای...
یبوست مزمن
معرفی بیماری یبوست مزمن یکی از شایعترین اختلالات گوارشی است که با دفع دشوار و ...
کمخونی فقر آهن
معرفی بیماری کمخونی فقر آهن شایعترین نوع کمخونی در جهان است که در آن بدن به...
چاقی
معرفی بیماری چاقی یک بیماری پیچیده و مزمن با تعریف بالینی شاخص توده بدنی (BMI) ...
موارد منع مصرف
- افراد با سندرم روده تحریکپذیر (IBS) – ممکن است باعث نفخ و گاز شود؛ مصرف متعادل توصیه میشود
- مبتلایان به نقرس – به دلیل وجود پورین، باید متعادل مصرف شود
- افراد با سابقه سنگ کلیه (اسید اگزالیک) – با احتیاط مصرف شود
- افرادی که به حبوبات حساسیت دارند (نادر)
- مصرف خام عدس پوی به دلیل وجود لکتین و سایر ترکیبات آنتیمغذی ممنوع است و حتماً باید به مدت کافی پخته شود
- بیماران کلیوی با محدودیت پتاسیم – با مشورت پزشک مصرف شود (پتاسیم: ۷۳۸ میلیگرم در ۱۰۰ گرم)
- مصرف بیش از حد ممکن است باعث نفخ شدید یا ناراحتی معده شود؛ بنابراین در حد تعادل مصرف شود
منابع علمی
اطلاعات جامع در مورد طبقهبندی علمی، تاریخچه، نشان PDO و ویژگیهای عدس پوی.
اطلاعات دقیق در مورد نام علمی (Lens esculenta puyensis) که توسط گیاهشناس روسی النا بارولینا
اطلاعات تغذیهای دقیق شامل ۲۶ گرم پروتئین، ۲۱ گرم فیبر، ۶.۵ میلیگرم آهن و ۶۲ میلیگرم منیزیم در ۱۰۰ گرم.
اطلاعات تغذیهای بر اساس USDA شامل ۱۸ گرم پروتئین، ۱۵.۸ گرم فیبر، ۶.۶ میلیگرم آهن و ۷۳۸ میلیگرم پتاسیم در هر فنجان (۲۰۰ گرم).
مطالعهای که نشان میدهد جوانهزنی در انواع مختلف عدس از جمله Du Puy باعث افزایش ۲۰-۲۳ درصدی پروتئین میشود.