چربی خون بالا (هیپرلیپیدمی)
معرفی بیماری
هیپرلیپیدمی به افزایش سطح چربیهای خون (شامل کلسترول تام، کلسترول بد LDL، کلسترول خوب HDL و تریگلیسیرید) اطلاق میشود. این اختلال یکی از مهمترین عوامل خطر برای تصلب شرایین (آترواسکلروز)، بیماریهای قلبی-عروقی، سکته مغزی و پانکراتیت است. کلسترول بد (LDL) باعث رسوب پلاک در دیواره عروق میشود، درحالیکه کلسترول خوب (HDL) نقش محافظتی دارد.
عوامل خطر
رژیم غذایی پرچرب (بهویژه چربیهای اشباع و ترانس)، مصرف زیاد قندهای ساده، چاقی، کمتحرکی، سیگار و ژنتیک از مهمترین عوامل بروز چربی خون بالا هستند.
نقش تغذیه در کنترل
اصلاح رژیم غذایی یکی از مؤثرترین راههای کنترل این بیماری است. مصرف چربیهای مفید (امگا-۳ موجود در ماهی، روغن زیتون، گردو، بذر کتان)، فیبر محلول (جو دوسر، پکتین سیب، حبوبات)، فیتواسترولها (کنجد، مغزها) و ترکیباتی مانند سیر، زردچوبه و چای سبز به کاهش کلسترول بد و افزایش کلسترول خوب کمک میکنند. مواد مغذی مؤثر شامل ویتامین E، سلنیوم و کوآنزیم Q10 هستند که بهعنوان آنتیاکسیدان از اکسیداسیون کلسترول بد جلوگیری میکنند.