عدس قهوهای - Brown Lentil
عدس قهوهای یکی از متنوعترین و پرمصرفترین انواع عدس در جهان است که به دلیل طعم ملایم و خاکی و توانایی حفظ بافت خود در طول پخت، در انواع سوپها، خورشها و سالادها کاربرد دارد. این دانهی کوچک و رنگارنگ که گاهی با نام عدس سبز نیز شناخته میشود,در واقع همان عدس قرمز است با این تفاوت که پوست آن کَنده نشده و به همین دلیل فیبر بیشتری دارد.
عدس قهوهای خاستگاه کهنی در خاورمیانه دارد و یکی از اولین حبوباتی است که توسط بشر کشت شده است. این گیاه به دلیل توانایی رشد در خاکهای فقیر و مقاومت به خشکی، در بسیاری از نقاط جهان به ویژه در هند، کانادا و ترکیه کشت میشود. امروزه، عدس قهوهای به عنوان یک ابرغذا (Superfood) شناخته میشود و به دلیل ترکیبات مغذی و زیستفعال خود، توجه بسیاری از محققان را به خود جلب کرده است.
طبق پژوهشهای علمی، عدس قهوهای به عنوان غنیترین نوع عدس از نظر ترکیبات فنلی و فلاونوئیدها شناخته میشود. این ترکیبات آنتیاکسیدانی قوی، نقش مهمی در خنثیسازی رادیکالهای آزاد و کاهش التهاب در بدن ایفا میکنند. جوانهزنی این دانهها میتواند ترکیبات مفید آن را تا ۱۸.۸ درصد افزایش دهد و حتی خواص ضد دیابتی آن را نیز تقویت کند.
بر اساس دادههای USDA و EatThisMuch
درشتمغذیها:
انرژی – ۳۵۰ کیلوکالری
کربوهیدرات – ۶۱ گرم
پروتئین – ۲۴ گرم
چربی – ۲ گرم
فیبر (کل) – ۲۷ گرم
فیبر محلول – حدود ۸ گرم (۳۰٪ فیبر کل)
فیبر نامحلول – حدود ۱۹ گرم (۷۰٪ فیبر کل)
قند – ۱ گرم
فواید سلامتی
- 1 تنظیم قند خون و کنترل دیابت
- 2 کاهش کلسترول بد و سلامت قلب
- 3 پیشگیری و درمان کمخونی
- 4 کمک به کاهش وزن و افزایش سیری
- 5 بهبود عملکرد گوارش و رفع یبوست
- 6 تقویت سیستم ایمنی بدن (آنتیاکسیدانها)
- 7 سلامت استخوانها (کلسیم، منیزیم، فسفر)
- 8 خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی قوی
رویشگاهها
نحوه مصرف
آب پز
جوانهزده
خورشتی
سالاد
سوپ
پلو
درمان بیماریها
دیابت نوع ۲
معرفی بیماری دیابت نوع ۲ یک اختلال مزمن متابولیک است که با افزایش سطح قند خون (ه...
چاقی
معرفی بیماری چاقی یک بیماری پیچیده و مزمن با تعریف بالینی شاخص توده بدنی (BMI) ...
چربی خون بالا (هیپرلیپیدمی)
معرفی بیماری هیپرلیپیدمی به افزایش سطح چربیهای خون (شامل کلسترول تام، کلسترول ...
یبوست مزمن
معرفی بیماری یبوست مزمن یکی از شایعترین اختلالات گوارشی است که با دفع دشوار و ...
کمخونی فقر آهن
معرفی بیماری کمخونی فقر آهن شایعترین نوع کمخونی در جهان است که در آن بدن به...
پوکی استخوان (استئوپروز)
معرفی بیماری پوکی استخوان یک بیماری اسکلتی است که در آن تراکم و کیفیت استخوانه...
بیماری عروق کرونر (آترواسکلروز قلبی)
معرفی بیماری بیماری عروق کرونر که به آن آترواسکلروز یا تصلب شرایین قلبی نیز گفت...
کمبود ویتامین K
معرفی بیماری کمبود ویتامین K نادر است اما میتواند عواقب جدی در انعقاد خون و ...
موارد منع مصرف
- افراد با سندرم روده تحریکپذیر (IBS) – ممکن است باعث نفخ و گاز شود
- مبتلایان به نقرس – به دلیل وجود پورین، باید متعادل مصرف شود
- افراد با سابقه سنگ کلیه (اسید اگزالیک) – با احتیاط مصرف شود
- افرادی که به حبوبات حساسیت دارند (نادر)
- مصرف خام عدس قهوهای به دلیل وجود ترکیبات آنتیمغذی سمی است و حتماً باید به مدت کافی پخته شود
- بیماران کلیوی با محدودیت پتاسیم – با مشورت پزشک مصرف شود
- مصرف بیش از حد ممکن است باعث نفخ شدید یا ناراحتی معده شود؛ بنابراین در حد تعادل مصرف شود
منابع علمی
مطالعهای جامع در مورد تأثیر جوانهزنی بر ترکیبات شیمیایی و خواص ضد دیابتی دانههای عدس قهوهای. (PMID: 41974744)
مطالعهای که نشان میدهد عدس قهوهای غنیترین نوع عدس از نظر ترکیبات فنلی و فلاونوئیدها و دارای بالاترین ظرفیت آنتیاکسیدانی است. (PMID: 37005759)
اطلاعات تغذیهای دقیق عدس قهوهای شامل فیبر (۹۶٪ نیاز روزانه) و آهن (۱۱۳٪ نیاز روزانه)
اطلاعات جامع در مورد طبقهبندی علمی، انواع و کاربردهای عدس