پوکی استخوان (استئوپروز)
معرفی بیماری
پوکی استخوان یک بیماری اسکلتی است که در آن تراکم و کیفیت استخوانها کاهش مییابد و استخوانها شکننده و مستعد شکستگی میشوند. این بیماری بهدلیل عدم تعادل بین تخریب استخوان (توسط سلولهای استئوکلاست) و ساخت استخوان (توسط سلولهای استئوبلاست) ایجاد میشود و معمولاً سالها بدون علامت پیشرفت میکند تا زمانی که یک شکستگی ناگهانی (بهویژه در مچ دست، ستون فقرات یا لگن) رخ دهد. پوکی استخوان در زنان پس از یائسگی بهدلیل کاهش هورمون استروژن بسیار شایعتر است.
علائم و عوامل خطر
علائم ممکن است شامل کاهش قد، خمیدگی پشت (کیفوز)، کمردرد مزمن و شکستگیهای مکرر باشد. عوامل خطر شامل کمبود کلسیم و ویتامین D، کاهش استروژن پس از یائسگی، کمتحرکی، رژیم غذایی نامناسب، مصرف زیاد نمک و کافئین، سیگار، الکل و برخی داروها (کورتیکواستروئیدها) هستند.
نقش تغذیه در پیشگیری
پیشگیری از دوران کودکی با تغذیه مناسب و فعالیت بدنی آغاز میشود. مصرف کافی کلسیم (شیر، ماست، پنیر، کنجد، بادام)، ویتامین D (ماهیهای چرب، روغن کبد ماهی، نور خورشید)، ویتامین K (سبزیجات برگ سبز)، منیزیم، روی، ویتامین C و پروتئین باکیفیت برای سلامت استخوانها ضروری است. همچنین ویتامین K2 نقش کلیدی در هدایت کلسیم به استخوانها و جلوگیری از رسوب آن در عروق دارد.