ترومبوز ورید عمقی (DVT)

معرفی بیماری

ترومبوز ورید عمقی (DVT) یک وضعیت جدی است که در آن یک لخته خون (ترومبوز) در یکی از وریدهای عمقی بدن (معمولاً در پاها – ساق، ران یا لگن) تشکیل می‌شود. این لخته می‌تواند جریان خون را مسدود کند و باعث تورم، درد، قرمزی و گرمی در ناحیه شود. خطر اصلی DVT این است که لخته می‌تواند جدا شده و از طریق جریان خون به ریه‌ها حرکت کند و باعث آمبولی ریوی (PE) شود که یک وضعیت تهدیدکننده حیات است. عوامل خطر شامل بی‌حرکتی طولانی (سفرهای طولانی، بستری در بیمارستان)، جراحی، چاقی، بارداری، سیگار، افزایش سن، برخی داروها (هورمون‌های ضدبارداری) و سابقه خانوادگی هستند.

علائم و عوامل خطر

• علائم: تورم در یک پا (به‌ویژه ساق پا یا ران)، درد یا حساسیت (معمولاً در ساق پا که ممکن است شبیه گرفتگی عضلانی باشد)، قرمزی و گرمی پوست در ناحیه لخته، بزرگ شدن وریدهای سطحی، در صورت آمبولی ریوی: تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه، سرفه خونی
• عوامل خطر: بی‌حرکتی طولانی (پروازهای طولانی، استراحت در بستر)، جراحی (به‌ویژه جراحی ارتوپدی)، چاقی، بارداری و پس از زایمان، مصرف هورمون‌های ضدبارداری، سیگار، افزایش سن، سابقه خانوادگی، برخی بیماری‌ها (سرطان، بیماری‌های قلبی، VTE قبلی)

نقش تغذیه در پیشگیری

تغذیه می‌تواند به کاهش خطر DVT کمک کند. اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) با کاهش التهاب و رقیق‌کنندگی خون، خطر لخته شدن را کاهش می‌دهند. سیر و پیاز (آلیسین و کوئرستین) دارای خواص رقیق‌کنندگی خون هستند. زردچوبه (کورکومین) و زنجبیل از طریق کاهش تجمع پلاکتی، به جلوگیری از لخته شدن کمک می‌کنند. ویتامین C به سلامت عروق کمک می‌کند. نوشیدن آب کافی (۸-۱۰ لیوان در روز) برای جلوگیری از غلیظ شدن خون ضروری است. کاهش مصرف ویتامین K (در صورت مصرف داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین) باید با مشورت پزشک انجام شود.

مواد غذایی مفید

• امگا-۳: ماهی سالمون، گردو، بذر کتان
• رقیق‌کننده‌های طبیعی خون: سیر، پیاز، زردچوبه، زنجبیل
• ویتامین C: مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای
• آب و مایعات: حداقل ۸ لیوان در روز
• غلات کامل، میوه‌ها و سبزیجات (برای سلامت عروق)