هپاتیت خودایمنی

معرفی بیماری

هپاتیت خودایمنی یک بیماری التهابی مزمن و پیشرونده کبدی است که در آن سیستم ایمنی بدن به‌اشتباه به سلول‌های کبدی حمله می‌کند و باعث التهاب، نکروز سلول‌های کبدی و در صورت عدم درمان، فیبروز و سیروز کبدی می‌شود. این بیماری در زنان ۴ برابر بیشتر از مردان رخ می‌دهد و معمولاً در سنین ۱۵-۴۰ سالگی تشخیص داده می‌شود. علائم شامل خستگی شدید، زردی (یرقان)، درد شکم (به‌ویژه در سمت راست بالای شکم)، کاهش اشتها و وزن، تهوع، درد مفاصل، خارش پوست و بزرگ شدن کبد است. هپاتیت خودایمنی اغلب با سایر بیماری‌های خودایمنی (آرتریت روماتوئید، سلیاک، تیروئیدیت) همراه است.

علائم و عوامل خطر

• علائم: خستگی شدید، زردی (یرقان)، درد در سمت راست بالای شکم، کاهش اشتها و وزن، تهوع، درد مفاصل، خارش پوست، بزرگ شدن کبد (هپاتومگالی)
• عوامل خطر: جنسیت زن (۴ برابر)، سن ۱۵-۴۰ سال، سابقه خانوادگی بیماری‌های خودایمنی، عفونت‌های ویروسی (به‌عنوان محرک)، عوامل ژنتیکی، برخی داروها (مینوسیکلین، نیتروفورانتوئین)

نقش تغذیه در مدیریت هپاتیت خودایمنی

تغذیه نقش حمایتی در مدیریت هپاتیت خودایمنی دارد. خارمریم (سیلیمارین) یکی از قوی‌ترین گیاهان دارویی برای محافظت از کبد و کاهش التهاب است. زردچوبه (کورکومین) و کاسنی نیز به کاهش التهاب و سم‌زدایی کبد کمک می‌کنند. رژیم غذایی باید کم‌چرب و سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها (میوه‌ها، سبزیجات، ویتامین C، E، سلنیوم، روی) باشد. پروتئین باکیفیت (مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات) برای ترمیم سلول‌های کبدی ضروری است، اما مصرف پروتئین در صورت وجود انسفالوپاتی کبدی باید محدود شود. پرهیز کامل از الکل ضروری است.

مواد غذایی مفید و مضر

• مفید: خارمریم (جوشانده یا مکمل)، زردچوبه، کاسنی، کنگر فرنگی، سبزیجات برگ سبز، میوه‌ها (به‌ویژه مرکبات و توت‌ها)، غلات کامل، روغن زیتون، ماهی (امگا-۳)
• مضر: الکل (ممنوع)، غذاهای پرچرب (سرخ‌شده، چربی‌های اشباع و ترانس)، قندهای ساده، غذاهای فرآوری‌شده، نمک زیاد (در صورت آسیت)