زونا (هرپس زوستر)

معرفی بیماری

زونا یا هرپس زوستر، یک عفونت ویروسی دردناک است که در اثر فعال شدن مجدد ویروس واریسلا-زوستر (عامل آبله مرغان) در بدن ایجاد می‌شود. پس از ابتلا به آبله مرغان، ویروس در سلول‌های عصبی (گانگلیون‌های عصبی) به‌صورت خاموش باقی می‌ماند و سال‌ها بعد، با ضعیف شدن سیستم ایمنی به‌دلیل افزایش سن، استرس، بیماری یا مصرف داروهای تضعیف‌کننده ایمنی، مجدداً فعال می‌شود و باعث ایجاد بثورات پوستی دردناک و تاول‌دار در امتداد یک عصب خاص (به‌صورت نواری) می‌شود. شایع‌ترین عارضه زونا، درد عصبی پس از زونا (نورالژی پست هرپتیک) است که می‌تواند ماه‌ها یا سال‌ها ادامه یابد.

علائم و عوامل خطر

• علائم: درد، سوزش یا گزگز در یک ناحیه خاص از بدن (قبل از بثورات)، بثورات قرمز و تاول‌های کوچک پر از مایع در امتداد یک عصب (معمولاً در یک طرف بدن)، خارش شدید، تب، سردرد، خستگی، حساسیت به لمس
• عوامل خطر: افزایش سن (بالای ۵۰ سال)، سیستم ایمنی ضعیف (بیماری‌های خودایمنی، شیمی‌درمانی، مصرف کورتیکواستروئیدها)، استرس شدید، بیماری‌های مزمن (دیابت، سرطان، HIV)

نقش تغذیه در کاهش شدت و عوارض

تغذیه مناسب می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی، کاهش شدت علائم و کاهش خطر عوارض زونا کمک کند. ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای، توت‌فرنگی) با تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهاب به مبارزه با ویروس کمک می‌کند. روی (زینک) (گوشت، جگر، تخمه کدو، مغزها) به تقویت سیستم ایمنی و ترمیم بافت‌های پوست کمک می‌کند. ویتامین D به تقویت ایمنی ذاتی و کاهش خطر عفونت کمک می‌کند. لیزین (گوشت، تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات) به کاهش تکثیر ویروس‌های هرپس کمک می‌کند. پرهیز از آرژنین (مغزها، شکلات، غلات کامل) که می‌تواند تکثیر ویروس را افزایش دهد، در طول عفونت توصیه می‌شود.

مواد غذایی مفید و مضر

• مفید: مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای (ویتامین C)، گوشت، تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات (لیزین)، تخمه کدو، مغزها (روی)، ماهی (ویتامین D)
• مضر (در طول عفونت): مغزها (به‌ویژه گردو، بادام، بادام زمینی)، شکلات، غلات کامل (منابع آرژنین که ممکن است تکثیر ویروس را افزایش دهند)، قندهای ساده (تضعیف سیستم ایمنی)