آلرژی به لاتکس (Latex Allergy)

معرفی بیماری

آلرژی به لاتکس یک واکنش آلرژیک به پروتئین‌های موجود در لاتکس طبیعی (ماده‌ای که از شیره درخت کائوچو - Hevea brasiliensis - به دست می‌آید) است. این بیماری که در بین مردم با نام‌های "آلرژی به دستکش لاتکس" یا "حساسیت به لاتکس" نیز شناخته می‌شود، در افرادی که به‌طور مکرر در معرض لاتکس قرار دارند (کارکنان مراقبت‌های بهداشتی، کارگران صنایع لاستیک، افرادی با جراحی‌های متعدد) شایع‌تر است. واکنش به لاتکس می‌تواند از درماتیت تماسی (خفیف) تا آنافیلاکسی (شدید و تهدیدکننده حیات) متغیر باشد.

علائم و عوارض

• درماتیت تماسی (تحریکی یا آلرژیک): خشکی، خارش، قرمزی و ترک‌خوردگی پوست (معمولاً در دست‌ها - محل تماس با دستکش لاتکس)
• واکنش سیستمیک (آلرژیک): کهیر (لکه‌های قرمز و خارش‌دار) در محل تماس یا سراسر بدن، خارش بینی و چشم‌ها، آبریزش بینی، عطسه، خس‌خس سینه، تنگی نفس
• آنافیلاکسی (واکنش شدید و تهدیدکننده حیات): افت فشار خون، شوک، نارسایی تنفسی، تورم صورت و گلو (آنژیوادم)، از دست دادن هوشیاری، مرگ (در صورت عدم درمان فوری)
• آلرژی متقاطع (به میوه‌ها): افراد با آلرژی به لاتکس ممکن است به برخی میوه‌ها (مانند موز، آووکادو، کیوی، شاه‌توت، انجیر، خربزه، پاپایا) نیز آلرژی داشته باشند (سندرم لاتکس-میوه)

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی آلرژی به لاتکس عبارتند از: مواجهه مکرر با لاتکس (کارکنان مراقبت‌های بهداشتی، کارگران صنایع لاستیک)، سابقه جراحی‌های متعدد (به‌ویژه در دوران کودکی)، سابقه اسپینا بیفیدا (نقص لوله عصبی)، آلرژی به برخی میوه‌ها (موز، آووکادو، کیوی) و سابقه خانوادگی آلرژی. تشخیص با تست پوستی (پریک تست) و آزمایش خون (اندازه‌گیری IgE اختصاصی علیه لاتکس) انجام می‌شود.

نقش تغذیه و مدیریت آلرژن

تنها درمان قطعی آلرژی به لاتکس، پرهیز کامل از تماس با لاتکس است. افراد مبتلا باید از دستکش‌های بدون لاتکس (نیتریل، وینیل، نئوپرن) استفاده کنند و در محیط‌های پزشکی (بیمارستان، مطب دندانپزشکی) باید از وسایل بدون لاتکس استفاده شود. افراد با سابقه واکنش شدید باید اپی‌نفرین (اتواینجکتور) همراه داشته باشند. مصرف ویتامین C و روی برای تقویت سیستم ایمنی مفید است.