آلرژی به کپک (Mold Allergy)

معرفی بیماری

آلرژی به کپک یک واکنش آلرژیک به هاگ‌های قارچ‌ها و کپک‌ها است که در محیط‌های مرطوب و گرم رشد می‌کنند. این بیماری که در بین مردم با نام‌های "آلرژی به قارچ" یا "حساسیت به کپک" نیز شناخته می‌شود، می‌تواند در تمام فصول سال رخ دهد، اما در فصول مرطوب (به‌ار و پاییز) و در محیط‌های مرطوب مانند زیرزمین، حمام، آشپزخانه و اطراف پنجره‌ها شایع‌تر است. کپک‌ها در داخل و خارج از خانه رشد می‌کنند و هاگ‌های آنها از طریق هوا منتقل می‌شوند و می‌توانند باعث علائم تنفسی و آلرژیک در افراد حساس شوند.

علائم و عوارض

• علائم تنفسی: عطسه‌های مکرر، آبریزش بینی و گرفتگی بینی، خارش بینی و گلو، سرفه مزمن، خس‌خس سینه (ویزینگ)، تنگی نفس (به‌ویژه در بیماران مبتلا به آسم)
• علائم چشمی و پوستی: خارش و قرمزی چشم‌ها (ورم ملتحمه آلرژیک)، خارش پوست و تشدید اگزما (درماتیت آتوپیک)
• علائم سینوسی: سردرد و سنگینی صورت، احساس فشار در سینوس‌ها، کاهش حس بویایی
• عوارض: تشدید آسم، سینوزیت مزمن (به‌دلیل التهاب مداوم سینوس‌ها)، عفونت‌های مکرر تنفسی، اختلال در خواب و کاهش کیفیت زندگی

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی آلرژی به کپک عبارتند از: سابقه خانوادگی آلرژی، زندگی در محیط‌های مرطوب، وجود نشتی آب یا رطوبت در منزل، تهویه ضعیف، فرش و موکت در مناطق مرطوب و بیماری‌های تنفسی زمینه‌ای (آسم). تشخیص با تست پوستی (پریک تست) یا آزمایش خون (اندازه‌گیری آنتی‌بادی‌های IgE اختصاصی علیه قارچ‌های مختلف - مانند آسپرژیلوس، آلترناریا، پنی‌سیلیوم، کلادوسپوریوم) انجام می‌شود.

نقش تغذیه و مدیریت آلرژن

تنها راه مؤثر برای مدیریت آلرژی به کپک، کاهش مواجهه با آلرژن است. اقدامات مدیریتی شامل کاهش رطوبت محیط (زیر ۵۰ درصد)، رفع نشتی آب و تعمیر محل‌های مرطوب، استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوا با فیلتر HEPA، تهویه مناسب حمام و آشپزخانه، تمیز کردن منظم سطوح مرطوب با محلول آب و سفید کننده و تعویض فیلترهای تهویه هستند. مصرف اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) و آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، سلنیوم) با خواص ضدالتهابی می‌تواند به کاهش شدت علائم کمک کند. همچنین مصرف پروبیوتیک‌ها (ماست، کفیر) و ویتامین D به تقویت سیستم ایمنی و کاهش پاسخ‌های آلرژیک کمک می‌کند.