آلرژی به حیوانات خانگی (Pet Allergy)

معرفی بیماری

آلرژی به حیوانات خانگی یک واکنش آلرژیک به پروتئین‌های موجود در پوست (شوره)، بزاق و ادرار حیوانات است. این بیماری که در بین مردم با نام‌های "آلرژی به گربه و سگ" یا "حساسیت به حیوانات" نیز شناخته می‌شود، یکی از شایع‌ترین علل آلرژی تنفسی در منازل است. برخلاف تصور عامه، موی حیوانات خود آلرژی‌زا نیست، بلکه پروتئین‌های موجود در بزاق، شوره و ادرار که به مو می‌چسبند، باعث آلرژی می‌شوند. آلرژی به گربه (به‌دلیل پروتئین Fel d 1) حدود ۲ برابر شایع‌تر از آلرژی به سگ (پروتئین Can f 1) است.

علائم و عوارض

• علائم تنفسی: عطسه‌های مکرر، آبریزش بینی و گرفتگی بینی، خارش بینی و گلو، سرفه مزمن، خس‌خس سینه (ویزینگ)، تنگی نفس (به‌ویژه در بیماران مبتلا به آسم)
• علائم چشمی و پوستی: خارش و قرمزی چشم‌ها (ورم ملتحمه آلرژیک)، کهیر (برجستگی‌های قرمز و خارش‌دار) در محل تماس با حیوان، تشدید اگزما (درماتیت آتوپیک)
• علائم آسم: حملات آسم که با تماس با حیوان خانگی تشدید می‌شود
• عوارض: تشدید آسم، سینوزیت مزمن، عفونت‌های مکرر گوش میانی (در کودکان)، اختلال در خواب و کاهش کیفیت زندگی

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی آلرژی به حیوانات خانگی عبارتند از: سابقه خانوادگی آلرژی، آلرژی به سایر مواد (گرده، گرد و غبار)، داشتن حیوان خانگی در خانه (به‌ویژه گربه و سگ)، محیط‌های با تهویه ضعیف و فرش و موکت (که آلرژن‌ها را در خود نگه می‌دارند). تشخیص با تست پوستی (پریک تست) یا آزمایش خون (اندازه‌گیری آنتی‌بادی‌های IgE اختصاصی علیه پروتئین‌های گربه (Fel d 1) و سگ (Can f 1)) انجام می‌شود.

نقش تغذیه و مدیریت آلرژن

تنها راه مؤثر برای مدیریت آلرژی به حیوانات خانگی، کاهش مواجهه با آلرژن است. بهترین راه، حذف حیوان از منزل است، اما در صورت عدم امکان، اقدامات زیر کمک‌کننده هستند: محدود کردن حیوان به یک اتاق (ترجیحاً بدون فرش و موکت)، شستشوی منظم حیوان، استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوا با فیلتر HEPA، جاروکشی مکرر با جاروهای دارای فیلتر HEPA و شستشوی دست‌ها و لباس‌ها پس از تماس با حیوان. مصرف اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) و آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، سلنیوم) با خواص ضدالتهابی می‌تواند به کاهش شدت علائم کمک کند. همچنین مصرف پروبیوتیک‌ها (ماست، کفیر) به تقویت سیستم ایمنی و کاهش پاسخ‌های آلرژیک کمک می‌کند.