آلوپسی آره‌آتا (ریزش موی سکه‌ای)

معرفی بیماری

آلوپسی آره‌آتا یک بیماری خودایمنی است که باعث ریزش مو در لکه‌های کوچک (سکه‌ای) بر روی پوست سر و سایر نواحی بدن (ابرو، مژه، ریش، اندام‌ها) می‌شود. این بیماری که در بین مردم با نام‌های "ریزش موی سکه‌ای" یا "بیماری ریزش مو" نیز شناخته می‌شود، در هر سنی رخ می‌دهد، اما بیشتر در کودکان و بزرگسالان جوان (زیر ۳۰ سال) شروع می‌شود. آلوپسی آره‌آتا معمولاً خودمحدودشونده است و موها ممکن است خودبه‌خود رشد کنند، اما در برخی موارد به آلوپسی توتالیس (ریزش کامل موهای سر) یا آلوپسی یونیورسالیس (ریزش کامل موهای کل بدن) پیشرفت می‌کند.

علائم و عوارض

• لکه‌های ریزش مو: لکه‌های گرد و بدون مو بر روی پوست سر (معمولاً به‌اندازه یک سکه یا بزرگ‌تر)، بدون خارش یا درد، گاهی همراه با ناخن‌های حفره‌دار و خط‌دار
• علائم پیشرفته: گسترش لکه‌ها و درگیری نواحی وسیع‌تر از پوست سر، ریزش ابرو، مژه و ریش، در موارد شدید: آلوپسی توتالیس (ریزش کامل موهای سر) و آلوپسی یونیورسالیس (ریزش کامل موهای کل بدن)
• عوارض: کاهش عزت نفس و اعتماد به نفس، افسردگی و اضطراب (به‌دلیل تغییر ظاهر)، افزایش خطر آفتاب‌سوختگی (در نواحی بدون مو)، آسیب به ناخن‌ها (در موارد همراه)

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی آلوپسی آره‌آتا عبارتند از: سابقه خانوادگی (به‌دلیل زمینه ژنتیکی)، سایر بیماری‌های خودایمنی (ویتیلیگو، تیروئیدیت، لوپوس)، استرس شدید (که می‌تواند محرک باشد) و عفونت‌ها (نادر). تشخیص با معاینه بالینی (مشاهده لکه‌های ریزش مو)، درموسکوپی (معاینه مو با بزرگ‌نمایی - تشخیص نقاط زرد و موهای کوتاه) و در موارد نامشخص، بیوپسی پوست (برای رد سایر علل) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در مدیریت بیماری

تغذیه می‌تواند به کاهش التهاب و حمایت از رشد مجدد مو کمک کند. مصرف روی (گوشت، تخمه کدو، جگر) و سلنیوم (مغز برزیلی، تخمه آفتاب‌گردان، ماهی) برای رشد مو و تقویت سیستم ایمنی ضروری هستند. ویتامین D (ماهی‌های چرب، نور خورشید) و ویتامین A (هویج، سیب‌زمینی شیرین، جگر) برای سلامت فولیکول‌های مو مفید هستند. بیوتین (ویتامین B7) (تخم‌مرغ، مغزها، جگر، غلات کامل) و ویتامین B12 (جگر، گوشت، ماهی، تخم‌مرغ) برای رشد مو و جلوگیری از ریزش آن ضروری هستند. اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) به کاهش التهاب و بهبود گردش خون پوست سر کمک می‌کنند. همچنین مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای ساخت کراتین (پروتئین اصلی مو) ضروری است و پرهیز از استرس (که می‌تواند عود را تشدید کند) و رژیم غذایی متعادل برای حفظ سلامت عمومی توصیه می‌شود.