هپاتیت E (Hepatitis E)

معرفی بیماری

هپاتیت E یک عفونت ویروسی کبدی است که توسط ویروس هپاتیت E (HEV) ایجاد می‌شود و از طریق آب یا غذای آلوده (راه مدفوع-دهانی) منتقل می‌شود. این بیماری که در بین مردم با نام‌های "هپاتیت آبی" یا "عفونت کبدی E" نیز شناخته می‌شود، معمولاً یک بیماری خودمحدودشونده است که در عرض چند هفته بهبود می‌یابد، اما در زنان باردار (به‌ویژه در سه‌ماهه سوم) می‌تواند بسیار شدید و کشنده باشد (نارسایی حاد کبدی در ۲۰-۳۰٪ موارد).

علائم و عوارض

• علائم مشابه سایر هپاتیت‌ها: خستگی، تهوع و استفراغ، کاهش اشتها، درد در سمت راست بالای شکم، زردی (یرقان)، تیره شدن ادرار، روشن شدن مدفوع
• علائم شدید در زنان باردار: نارسایی حاد کبدی، خونریزی (به‌دلیل کاهش فاکتورهای انعقادی)، کما، مرگ (در ۲۰-۳۰٪ موارد در سه‌ماهه سوم)
• عوارض: هپاتیت fulminant (نارسایی حاد کبدی - به‌ویژه در زنان باردار)، سقط جنین، مرگ

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی هپاتیت E عبارتند از: مصرف آب یا غذای آلوده (به‌ویژه در مناطق با بهداشت ضعیف)، سفر به مناطق آندمیک (آسیا، آفریقا، آمریکای مرکزی)، زنان باردار (خطر شدیدتر) و نقص ایمنی (در برخی موارد مزمن). تشخیص با آزمایش خون (تشخیص آنتی‌بادی HEV (IgM و IgG) و RNA ویروس HEV با PCR) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در بهبودی و پیشگیری

پیشگیری از هپاتیت E با جوشاندن آب آشامیدنی، شستشوی دست‌ها و پرهیز از مصرف غذاهای خام (به‌ویژه در سفر) انجام می‌شود. درمان عمدتاً حمایتی است و در موارد شدید (زنان باردار) از داروهای ضدویروسی (ریباویرین) استفاده می‌شود. تغذیه در هپاتیت E بر کاهش فشار بر کبد و آبرسانی متمرکز است. مصرف مایعات فراوان (آب، ORS، آب میوه‌ها، دمنوش‌ها) برای جلوگیری از کم‌آبی و کمک به دفع سموم ضروری است. رژیم غذایی باید کم‌چرب و سرشار از کربوهیدرات‌های پیچیده (برنج، نان، غلات) و پروتئین باکیفیت (مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات) باشد. پرهیز کامل از الکل (ممنوع) و غذاهای پرچرب و فرآوری‌شده ضروری است.