هپاتیت دلتا (Hepatitis D)

معرفی بیماری

هپاتیت دلتا (HDV) یک عفونت ویروسی کبدی است که فقط در افرادی که به هپاتیت B (HBV) مبتلا هستند رخ می‌دهد. این بیماری که در بین مردم با نام‌های "هپاتیت همزمان" یا "عفونت کبدی دلتا" نیز شناخته می‌شود، می‌تواند به‌صورت هم‌زمان (با HBV) یا فوق‌عفونت (عفونت جدید در فرد مبتلا به HBV مزمن) رخ دهد. هپاتیت دلتا شدیدترین نوع هپاتیت ویروسی است و در صورت عدم درمان، به‌سرعت به سیروز کبدی و نارسایی کبدی منجر می‌شود.

علائم و عوارض

• علائم مشابه هپاتیت B: خستگی شدید، تهوع و استفراغ، کاهش اشتها، زردی (یرقان)، درد در سمت راست بالای شکم، تیره شدن ادرار
• علائم شدیدتر در فوق‌عفونت: تشدید ناگهانی علائم هپاتیت B، نارسایی حاد کبدی (در ۱۰-۲۰٪ موارد)، وخامت سریع بیماری مزمن
• عوارض: سیروز کبدی (در ۷۰-۸۰٪ موارد در ۵-۱۰ سال)، نارسایی کبدی، سرطان کبد (HCC - در ۲۰-۳۰٪ موارد)، افزایش خطر مرگ

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی هپاتیت دلتا عبارتند از: عفونت قبلی با هپاتیت B (ضروری برای ابتلا)، تماس با خون آلوده، رابطه جنسی محافظت‌نشده، استفاده از سرنگ مشترک و انتقال از مادر به جنین. تشخیص با آزمایش خون (تشخیص آنتی‌بادی HDV و RNA ویروس HDV) در افراد مبتلا به هپاتیت B انجام می‌شود.

نقش تغذیه در مدیریت بیماری

پیشگیری از هپاتیت دلتا با واکسیناسیون هپاتیت B (که از HDV نیز جلوگیری می‌کند) انجام می‌شود. درمان با اینترفرون (و داروهای جدید ضد HDV - مانند بولویتید) انجام می‌شود. تغذیه در بیماران HDV بر کاهش فشار بر کبد و پیشگیری از سیروز متمرکز است. رژیم غذایی باید کم‌چرب و سرشار از فیبر (میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل) و پروتئین باکیفیت (مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات) باشد. پرهیز کامل از الکل (ممنوع) و محدودیت مصرف نمک (در صورت آسیت) و آهن (با مشورت پزشک) ضروری است. مصرف خارمریم (سیلیمارین) و زردچوبه (کورکومین) به محافظت از سلول‌های کبدی کمک می‌کنند.