اریتروپلاکیا (لکه‌های قرمز دهان)

معرفی بیماری

اریتروپلاکیا یک ضایعه دهانی نادر و خطرناک است که با لکه‌های قرمز مخملی بر روی غشای مخاطی دهان مشخص می‌شود. این لکه‌ها نمی‌توانند با خراشیدن از بین بروند و اغلب پیش‌سرطانی هستند. اریتروپلاکیا که در بین مردم با نام‌های "لکه‌های قرمز دهان" یا "بیماری لکه‌های دهانی" نیز شناخته می‌شود، بسیار نادرتر از لکوپلاکیا است، اما خطر تبدیل به سرطان دهان در آن بسیار بالاتر است (تا ۹۰٪ موارد دیسپلازی یا کارسینوم در بیوپسی دیده می‌شود).

علائم و عوارض

• علائم اصلی: لکه‌های قرمز، مخملی و نرم بر روی مخاط دهان (که قابل خراشیدن نیستند)، معمولاً بدون درد، با مرزهای مشخص، ممکن است همراه با لکه‌های سفید باشد (اریترولکوپلاکیا)
• علائم دیگر: حساسیت به غذاهای گرم یا تند، خونریزی خفیف، ناراحتی در هنگام غذا خوردن یا صحبت کردن
• عوارض: سرطان سلول سنگفرشی دهان (در ۹۰٪ موارد)، رشد و گسترش ضایعه، ناتوانی در غذا خوردن و صحبت کردن در صورت بزرگ شدن ضایعه

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی اریتروپلاکیا عبارتند از: مصرف دخانیات (سیگار، پیپ، قلیان، توتون جویدنی) - مهم‌ترین عامل خطر، مصرف الکل، عفونت HPV، نقص سیستم ایمنی (HIV) و سن بالای ۴۰ سال. تشخیص با معاینه دهان توسط دندانپزشک یا متخصص گوش و حلق و بینی، و بیوپسی (نمونه‌برداری از ضایعه برای بررسی پاتولوژی) انجام می‌شود. به دلیل خطر بالای سرطان، هر ضایعه اریتروپلاکیا باید بیوپسی شود.

نقش تغذیه در پیشگیری و حمایت از درمان

پیشگیری از اریتروپلاکیا با پرهیز از دخانیات و الکل انجام می‌شود. تغذیه می‌تواند به کاهش خطر تبدیل به سرطان کمک کند. مصرف میوه‌ها و سبزیجات (به‌ویژه سبزیجات چلیپایی و مرکبات) و آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، کاروتنوئیدها) به محافظت از سلول‌های مخاط دهان کمک می‌کنند. اسیدفولیک و ویتامین B12 (سبزیجات برگ سبز، جگر، گوشت، حبوبات) برای سلامت بافت‌های دهان و کاهش خطر دیسپلازی مفید هستند. همچنین پرهیز از غذاهای تند، داغ و اسیدی که می‌توانند مخاط دهان را تحریک کنند و مصرف آب کافی برای حفظ رطوبت دهان توصیه می‌شود.