بیماری کاوازاکی (التهاب عروق کودکان)

معرفی بیماری

بیماری کاوازاکی یک بیماری التهابی نادر و حاد در کودکان (معمولاً زیر ۵ سال) است که عروق خونی با اندازه متوسط (به‌ویژه عروق کرونر قلب) را درگیر می‌کند. این بیماری که در بین مردم با نام‌های "التهاب عروق کودکان" یا "بیماری قلبی کودکان" نیز شناخته می‌شود، در صورت عدم درمان، می‌تواند به آسیب به عروق کرونر (آنوریسم) و مشکلات طولانی‌مدت قلبی منجر شود. علت دقیق کاوازاکی ناشناخته است، اما احتمالاً یک پاسخ ایمنی به عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی در کودکان با استعداد ژنتیکی است.

علائم و عوارض

• تب بالا: تب ۳۸.۵ درجه یا بالاتر که حداقل ۵ روز (و گاهی تا ۳ هفته) طول می‌کشد و به آنتی‌بیوتیک پاسخ نمی‌دهد
• علائم اصلی: قرمزی هر دو چشم (بدون ترشح)، قرمزی و ترک لب‌ها و زبان توت‌فرنگی (قرمز و برجسته)، بثورات پوستی (در تنه و اندام‌ها)، تورم و قرمزی دست‌ها و پاها، بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن (معمولاً یک طرفه)
• درگیری عروق کرونر (در ۲۰-۳۰٪ موارد درمان‌نشده): آنوریسم (گشاد شدن) عروق کرونر که می‌تواند به سکته قلبی در کودکان منجر شود
• عوارض: آنوریسم عروق کرونر (که می‌تواند باعث سکته قلبی شود)، میوکاردیت (التهاب عضله قلب)، پریکاردیت (التهاب کیسه اطراف قلب)، نارسایی قلبی، افزایش خطر بیماری عروق کرونر در بزرگسالی

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی بیماری کاوازاکی عبارتند از: سنین زیر ۵ سال (شایع‌ترین)، نژاد آسیایی (به‌ویژه ژاپنی، کره‌ای، چینی)، جنسیت مذکر (شیوع بیشتر)، فصل‌های بهار و زمستان (شیوع بیشتر) و سابقه خانوادگی. تشخیص بیماری کاوازاکی بالینی است و بر اساس وجود تب طولانی‌مدت به‌همراه حداقل ۴ علامت از ۵ علامت اصلی انجام می‌شود. در صورت وجود تب و کمتر از ۴ علامت، با معاینه اکوکاردیوگرافی (برای بررسی عروق کرونر) تشخیص داده می‌شود.

نقش تغذیه در بهبودی و مراقبت‌های حمایتی

در طول درمان کاوازاکی (دوز بالای آسپرین و ایمونوگلوبولین وریدی - IVIG)، تغذیه حمایتی برای کاهش التهاب و ترمیم بافت‌ها ضروری است. مصرف مایعات فراوان (آب، ORS، آب میوه‌های طبیعی) برای جلوگیری از کم‌آبی ناشی از تب و بی‌اشتهایی ضروری است. با توجه به زخم‌های دهانی و مشکل در بلع، غذاهای نرم و خنک (ماست، پوره میوه، سوپ رقیق، فرنی، شیربرنج) و پرهیز از غذاهای اسیدی یا سفت توصیه می‌شود. ویتامین C (آب پرتقال، کیوی) و روی به تقویت سیستم ایمنی و ترمیم بافت‌ها کمک می‌کنند. اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) به کاهش التهاب عروق کمک می‌کنند.