کاردیومیوپاتی (بیماری عضله قلب)

معرفی بیماری

کاردیومیوپاتی یک بیماری عضله قلب است که در آن عضله قلب بزرگ، ضخیم یا سفت می‌شود و عملکرد پمپاژ قلب را مختل می‌کند. این بیماری که در بین مردم با نام‌های "بیماری عضله قلب" یا "ضعف عضله قلب" نیز شناخته می‌شود، به سه نوع اصلی تقسیم می‌شود: کاردیومیوپاتی دیلاته (بزرگ و ضعیف شدن قلب)، کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (ضخیم شدن غیرطبیعی عضله قلب، اغلب ارثی) و کاردیومیوپاتی محدودکننده (سفت و غیرقابل انعطاف شدن عضله قلب). کاردیومیوپاتی می‌تواند منجر به نارسایی قلبی، آریتمی و مرگ ناگهانی شود.

علائم و عوارض

• علائم نارسایی قلبی: تنگی نفس (به‌ویژه با فعالیت یا دراز کشیدن)، تورم پاها و مچ پا (ادم)، خستگی و ضعف، کاهش تحمل فعالیت بدنی
• علائم آریتمی: تپش قلب، ضربان نامنظم، سرگیجه، غش کردن (سینکوپ) - به‌ویژه در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک
• عوارض: نارسایی قلبی (کاهش کسر جهشی بطن چپ)، آریتمی شدید (تاکی‌کاردی بطنی، فیبریلاسیون بطنی - که می‌تواند کشنده باشد)، ترومبوز (لخته خون در قلب که می‌تواند باعث سکته مغزی یا آمبولی شود)، مرگ ناگهانی قلبی (به‌ویژه در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک)

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی کاردیومیوپاتی عبارتند از: افزایش سن، سابقه خانوادگی (به‌ویژه در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک)، فشار خون بالا، دیابت، چاقی، سابقه سکته قلبی، عفونت‌های ویروسی (میوکاردیت)، مصرف الکل، برخی داروها (شیمی‌درمانی) و بیماری‌های ژنتیکی. تشخیص با اکوکاردیوگرافی (تشخیص بزرگ یا ضخیم شدن قلب)، الکتروکاردیوگرافی (نوار قلب - تشخیص آریتمی)، تصویربرداری MRI قلبی و در موارد نامشخص، بیوپسی اندومیوکارد انجام می‌شود.

نقش تغذیه در مدیریت بیماری

تغذیه در کاردیومیوپاتی بر کاهش بار قلب و پیشگیری از عوارض متمرکز است. کاهش مصرف نمک (کمتر از ۲ گرم در روز) برای کاهش احتباس مایعات و ادم ضروری است. مصرف مایعات نیز در صورت نارسایی قلبی باید با مشورت پزشک محدود شود. کاهش وزن در افراد چاق (با رژیم غذایی کم‌کالری و متعادل) به کاهش فشار بر قلب کمک می‌کند. اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) به کاهش التهاب و محافظت از عضله قلب کمک می‌کنند. آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، سلنیوم) و پتاسیم (موز، سیب‌زمینی، سبزیجات برگ سبز) در صورت مصرف دیورتیک‌ها (برای جبران از دست دادن پتاسیم) توصیه می‌شوند.