سرطان مری (Esophageal Cancer)

معرفی بیماری

سرطان مری یک سرطان نسبتاً شایع و کشنده دستگاه گوارش است که از سلول‌های پوشاننده مری (لوله‌ای که غذا را از دهان به معده منتقل می‌کند) منشأ می‌گیرد. این سرطان به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود: کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC) (شایع‌تر در کشورهای در حال توسعه و مرتبط با سیگار و الکل) و آدنوکارسینوم (شایع‌تر در کشورهای توسعه‌یافته و مرتبط با ریفلاکس معده و چاقی). سرطان مری معمولاً در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شود و میزان بقای آن پایین است.

علائم و عوارض

• علائم اولیه (اغلب غیراختصاصی): دشواری در بلع (دیسفاژی - احساس گیر کردن غذا در قفسه سینه یا گلو، معمولاً ابتدا با غذاهای جامد و سپس مایعات)، کاهش وزن بدون دلیل، سوزش سر دل یا ریفلاکس مزمن
• علائم پیشرفته: درد در قفسه سینه یا پشت (ممکن است به گردن یا فک انتشار یابد)، استفراغ (ممکن است خونی باشد)، صدای خشن (به‌دلیل درگیری عصب راجعه حنجره)، سرفه مزمن یا خس‌خس سینه (به‌دلیل آسپیراسیون یا فشار تومور بر نای)
• عوارض: انسداد کامل مری (که می‌تواند باعث سوءتغذیه شدید و کم‌آبی شود)، خونریزی گوارشی (که می‌تواند منجر به کم‌خونی شدید شود)، سوراخ‌شدگی مری (یک اورژانس پزشکی)، فیستول تراشه-مری (اتصال غیرطبیعی بین مری و نای که می‌تواند باعث پنومونی آسپیراسیون شود)، متاستاز به غدد لنفاوی، کبد، ریه‌ها و استخوان‌ها (در مراحل پیشرفته)، و مرگ

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی سرطان مری عبارتند از: سیگار (SCC) و الکل (SCC) - ترکیب آن‌ها خطر را چندین برابر افزایش می‌دهد، ریفلاکس معده (GERD) و مری بارت (آدنوکارسینوم)، چاقی (آدنوکارسینوم)، رژیم غذایی کم‌بهره از میوه و سبزیجات، مصرف نوشیدنی‌های بسیار داغ (SCC)، سابقه خانوادگی، آشالازی (SCC)، و عفونت HPV (SCC). تشخیص با آندوسکوپی فوقانی (EGD) و بیوپسی (استاندارد طلایی)، سی‌تی اسکن و PET-CT (برای بررسی مرحله بیماری) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در پیشگیری و حمایت از درمان

پیشگیری از سرطان مری با پرهیز از سیگار و الکل، کنترل ریفلاکس معده (با کاهش وزن، پرهیز از دراز کشیدن پس از غذا، مصرف وعده‌های کوچک) و رژیم غذایی سالم انجام می‌شود. مصرف میوه‌ها و سبزیجات (به‌ویژه سبزیجات چلیپایی و مرکبات) و آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، کاروتنوئیدها) به کاهش خطر کمک می‌کنند. پرهیز از مصرف نوشیدنی‌های بسیار داغ توصیه می‌شود. در طول درمان (جراحی، شیمی‌درمانی، رادیوتراپی)، به‌دلیل دشواری در بلع، مصرف غذاهای نرم، پوره یا مایع (سوپ، پوره، سس، ماست، آبگوشت) و غذاهای پرکالری و پرپروتئین (تخم‌مرغ، ماهی، مرغ چرخ‌کرده، آجیل آسیاب‌شده) برای جلوگیری از کاهش وزن و سوءتغذیه ضروری است.