سرطان کلیه (Kidney Cancer)

معرفی بیماری

سرطان کلیه (که شایع‌ترین نوع آن کارسینوم سلول کلیوی - RCC است) یک سرطان نسبتاً شایع است که از سلول‌های کلیه منشأ می‌گیرد. RCC حدود ۹۰٪ موارد سرطان کلیه را تشکیل می‌دهد و معمولاً در افراد مسن (۵۰-۷۰ سال) رخ می‌دهد. این سرطان در مردان حدود دو برابر زنان شایع‌تر است و در صورت تشخیص زودهنگام (با سونوگرافی تصادفی)، قابل درمان است. با این حال، بسیاری از موارد در مراحل پیشرفته تشخیص داده می‌شوند.

علائم و عوارض

• سه‌گانه کلاسیک (در مراحل پیشرفته): خون در ادرار (هماچوری) - شایع‌ترین علامت، درد پهلو (یک طرفه)، توده قابل لمس در شکم
• علائم دیگر: کاهش وزن، تب متناوب (تب‌های نامنظم)، خستگی، تعریق شبانه، فشار خون بالا (به‌دلیل افزایش رنین)، کم‌خونی (به‌دلیل کاهش اریتروپویتین)
• عوارض: گسترش به ورید کلیوی و ورید اجوف تحتانی، متاستاز به ریه‌ها (شایع‌ترین)، استخوان‌ها، کبد، مغز و غدد لنفاوی (در مراحل پیشرفته)، نارسایی کلیوی (در صورت برداشتن هر دو کلیه یا درگیری شدید)

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی سرطان کلیه عبارتند از: سیگار (شایع‌ترین عامل خطر قابل‌پیشگیری)، چاقی، فشار خون بالا، سابقه خانوادگی، بیماری‌های کلیوی مزمن (دیالیز طولانی‌مدت)، مواجهه با مواد شیمیایی (آزبست، کادمیوم، تری‌کلرواتیلن)، و برخی بیماری‌های ژنتیکی (بیماری فون هیپل-لینداو). تشخیص با سونوگرافی (تشخیص توده کلیوی)، سی‌تی اسکن (با کنتراست - استاندارد طلایی)، MRI و در موارد نامشخص، بیوپسی کلیه انجام می‌شود.

نقش تغذیه در پیشگیری و حمایت از درمان

پیشگیری از سرطان کلیه با پرهیز از سیگار، کنترل وزن، کنترل فشار خون و رژیم غذایی سالم انجام می‌شود. مصرف میوه‌ها و سبزیجات (به‌ویژه سبزیجات چلیپایی و سبزیجات برگ سبز) و غذاهای غنی از آنتی‌اکسیدان (ویتامین C، E، سلنیوم، روی) به کاهش خطر کمک می‌کنند. محدودیت مصرف گوشت قرمز و گوشت فرآوری‌شده (سوسیس، کالباس) و چربی‌های اشباع توصیه می‌شود. در طول درمان (جراحی (نفرکتومی)، درمان هدفمند و ایمونوتراپی)، مصرف پروتئین باکیفیت و کالری کافی برای حفظ وزن و ترمیم بافت‌ها ضروری است. در صورت برداشتن یک کلیه، مصرف مایعات کافی و کنترل فشار خون از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.