لنفوم غیرهاجکین (Non-Hodgkin Lymphoma)

معرفی بیماری

لنفوم غیرهاجکین (NHL) یک سرطان سیستم لنفاوی (بخشی از سیستم ایمنی بدن) است که از لنفوسیت‌ها (نوعی گلبول سفید) منشأ می‌گیرد. این بیماری شامل گروه بزرگی از لنفوم‌ها با انواع مختلف (بیش از ۶۰ نوع) است که بر اساس نوع سلول (سلول B یا T) و سرعت رشد (گسترده یا کُند) طبقه‌بندی می‌شوند. NHL شایع‌تر از لنفوم هاجکین است و معمولاً در افراد مسن‌تر (بالای ۶۰ سال) رخ می‌دهد. علائم شامل بزرگ شدن غدد لنفاوی، تب، تعریق شبانه و کاهش وزن است.

علائم و عوارض

• علائم شایع: بزرگ شدن بدون درد غدد لنفاوی (معمولاً در گردن، زیربغل یا کشاله ران)، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن، خستگی شدید، خارش پوست
• علائم دیگر (بسته به محل درگیری): درد شکم (در صورت درگیری غدد لنفاوی شکمی)، تنگی نفس یا سرفه (در صورت درگیری غدد قفسه سینه)، درد استخوان (در صورت درگیری مغز استخوان)
• عوارض: کم‌خونی، عفونت‌های مکرر (به‌دلیل تضعیف سیستم ایمنی)، سندرم فشردگی ورید اجوف فوقانی (تورم صورت و گردن)، انسداد گوارشی یا ادراری، متاستاز به مغز استخوان، کبد و سایر اندام‌ها، و مرگ (در صورت عدم درمان)

عوامل خطر و تشخیص

عوامل خطر اصلی NHL عبارتند از: نقص ایمنی (HIV، پیوند اعضا، مصرف داروهای تضعیف‌کننده ایمنی)، عفونت‌ها (ویروس Epstein-Barr، هپاتیت C، هلیکوباکتر پیلوری)، مواجهه با مواد شیمیایی (آفت‌کش‌ها، علف‌کش‌ها)، سن بالا (بیشتر در بالای ۶۰ سال)، جنسیت مذکر، و سابقه خانوادگی. تشخیص با بیوپسی غده لنفاوی (معیار طلایی)، تست‌های خون، تصویربرداری (CT، PET-CT) و بیوپسی مغز استخوان انجام می‌شود.

نقش تغذیه در حمایت از درمان

تغذیه در طول درمان NHL (شیمی‌درمانی، رادیوتراپی، ایمونوتراپی) برای حفظ وزن، تقویت سیستم ایمنی و کاهش عوارض ضروری است. مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای ترمیم بافت‌ها و تولید سلول‌های ایمنی حیاتی است. ویتامین C و روی به تقویت سیستم ایمنی و کاهش عفونت‌ها کمک می‌کنند. آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین E، سلنیوم) به کاهش استرس اکسیداتیو ناشی از شیمی‌درمانی کمک می‌کنند. مصرف مایعات فراوان و غذاهای نرم در صورت زخم‌های دهانی ناشی از شیمی‌درمانی توصیه می‌شود. همچنین مصرف پروبیوتیک‌ها (ماست، کفیر) برای حفظ سلامت روده و کاهش عوارض گوارشی مفید است.