رابدومیوسارکوم (Rhabdomyosarcoma)

معرفی بیماری

رابدومیوسارکوم یک سرطان نادر و تهاجمی است که از سلول‌های ماهیچه‌ای اسکلتی (رابدومیوبلاست‌ها) منشأ می‌گیرد و شایع‌ترین سارکوم بافت نرم در کودکان است. این سرطان معمولاً در کودکان ۵-۱۰ ساله رخ می‌دهد و می‌تواند در هر قسمتی از بدن که عضله اسکلتی وجود دارد (سر و گردن، دستگاه ادراری-تناسلی، اندام‌ها، تنه) ایجاد شود. علائم بستگی به محل تومور دارد و شامل توده قابل لمس، درد، تورم، خونریزی (در صورت درگیری دستگاه ادراری یا دهانی)، و علائم فشاری (در صورت درگیری اندام‌های حساس) است. تشخیص با تصویربرداری (MRI، CT) و بیوپسی انجام می‌شود و درمان شامل شیمی‌درمانی، جراحی و رادیوتراپی است.

علائم و عوارض

• علائم عمومی: توده یا برآمدگی در محل تومور (که ممکن است بدون درد یا دردناک باشد)، تورم، درد یا حساسیت
• علائم خاص محل تومور: (سر و گردن: گرفتگی صدا، مشکل در بلع، خونریزی از بینی یا دهان)، (دستگاه ادراری-تناسلی: خون در ادرار، مشکل در ادرار، توده در ناحیه تناسلی)، (اندام‌ها: تورم و درد در بازو یا پا)
• عوارض: گسترش به بافت‌های اطراف، متاستاز به ریه‌ها (شایع‌ترین)، استخوان‌ها، مغز استخوان و غدد لنفاوی (در مراحل پیشرفته)

عوامل خطر و تشخیص

سن ۵-۱۰ سال، سابقه خانوادگی (سندرم‌های ژنتیکی نادر - سندرم Li-Fraumeni، نوروفیبروماتوز)، و جهش‌های ژنتیکی از عوامل خطر هستند. تشخیص با MRI و CT و بیوپسی (با تایید هیستوپاتولوژی) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در حمایت از درمان

در طول درمان رابدومیوسارکوم (شیمی‌درمانی و جراحی)، تغذیه مناسب برای حفظ وزن، رشد طبیعی کودک و تقویت سیستم ایمنی ضروری است. مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای رشد و ترمیم بافت‌های ماهیچه‌ای حیاتی است. کالری بالا (غذاهای مغذی و پرانرژی) برای حفظ وزن و جلوگیری از کاهش وزن ناشی از شیمی‌درمانی توصیه می‌شود. آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، سلنیوم) به کاهش عوارض شیمی‌درمانی و حمایت از سیستم ایمنی کمک می‌کنند. مصرف وعده‌های غذایی کوچک و مکرر برای کاهش تهوع و حفظ انرژی مفید است.