نوروبلاستوما (Neuroblastoma)

معرفی بیماری

نوروبلاستوما یک سرطان نادر و تهاجمی در کودکان (معمولاً زیر ۵ سال) است که از سلول‌های عصبی نابالغ (نوروبلاست‌ها) در سیستم عصبی سمپاتیک منشأ می‌گیرد. این سرطان اغلب در غده فوق کلیوی (آدرنال) یا گانگلیون‌های سمپاتیک گردن، قفسه سینه یا شکم رخ می‌دهد و با توده شکمی (قابل لمس)، درد شکم، تب، کاهش وزن، و گاهی اختلالات حرکتی یا چشمی مشخص می‌شود. تشخیص با تصویربرداری (CT، MRI، MIBG) و بیوپسی انجام می‌شود و درمان شامل جراحی، شیمی‌درمانی، رادیوتراپی و ایمونوتراپی است.

علائم و عوارض

• علائم شکمی: توده یا بزرگ شدن شکم (قابل لمس)، درد شکم، بی‌اشتهایی، کاهش وزن، یبوست
• علائم عصبی: اختلالات حرکتی (ضربه‌های نامنظم چشم - اپسوکلونوس)، اختلالات راه رفتن (آتاکسی)، درد استخوان (به‌دلیل متاستاز)، بی‌حسی
• علائم عمومی: تب، خستگی، تعریق شبانه، تورم پاها (به‌دلیل فشار بر عروق)
• عوارض: گسترش به غدد لنفاوی، کبد، استخوان‌ها، مغز استخوان، ریه‌ها (در مراحل پیشرفته)

عوامل خطر و تشخیص

سن زیر ۵ سال، سابقه خانوادگی (نادر)، و برخی جهش‌های ژنتیکی (ALK) از عوامل خطر هستند. تشخیص با CT و MRI و MIBG اسکن و بیوپسی انجام می‌شود.

نقش تغذیه در حمایت از درمان

تغذیه در طول درمان نوروبلاستوما (به‌ویژه شیمی‌درمانی) برای حفظ وزن، تقویت سیستم ایمنی و کاهش عوارض ضروری است. مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای رشد و ترمیم بافت‌ها (در کودکان) حیاتی است. ویتامین‌ها و مواد معدنی (آهن، روی، ویتامین C) برای تقویت سیستم ایمنی و کاهش عفونت‌ها مفید هستند. مصرف وعده‌های غذایی کوچک و مکرر برای کاهش تهوع و حفظ انرژی توصیه می‌شود.