سرطان بینی و سینوس (Nasal Cavity Cancer)

معرفی بیماری

سرطان بینی و سینوس یک سرطان نادر در ناحیه سر و گردن است که از سلول‌های پوشاننده حفره بینی یا سینوس‌های پارانازال منشأ می‌گیرد. این سرطان با انسداد یک طرفه بینی، خونریزی بینی (اپیستاکسی)، کاهش حس بویایی، درد صورت و تورم اطراف چشم‌ها مشخص می‌شود. عوامل خطر اصلی شامل مواجهه با گرد و غبار چوب، چرم و نیکل، سیگار، و عفونت HPV هستند. تشخیص با آندوسکوپی بینی، تصویربرداری (CT، MRI) و بیوپسی انجام می‌شود و درمان شامل جراحی، رادیوتراپی و شیمی‌درمانی است.

علائم و عوارض

• علائم اصلی: انسداد بینی (یک طرفه و پیشرونده)، خونریزی بینی (اپیستاکسی) مکرر، کاهش حس بویایی (آنوسمی)، درد یا فشار در صورت (به‌ویژه اطراف چشم‌ها و گونه‌ها)
• علائم دیگر: ترشحات چرکی از بینی، تورم گونه یا چشم، بی‌حسی در صورت، سردرد، کاهش بینایی یا دوبینی (درگیری چشم)
• عوارض: گسترش به بافت‌های اطراف (حدقه چشم، قاعده جمجمه، کام سخت)، متاستاز به غدد لنفاوی گردن، ریه‌ها، کبد و استخوان‌ها (در مراحل پیشرفته)

عوامل خطر و تشخیص

مواجهه با گرد و غبار چوب، چرم، نیکل، و کروم (شایع‌ترین عوامل شغلی)، سیگار، عفونت HPV، و برخی بیماری‌های مزمن سینوسی (پاپیلومای وارون) از عوامل خطر هستند. تشخیص با آندوسکوپی بینی (مشاهده مستقیم)، CT یا MRI و بیوپسی انجام می‌شود.

نقش تغذیه در پیشگیری و حمایت از درمان

تغذیه در پیشگیری با مصرف میوه‌ها و سبزیجات (به‌ویژه سبزیجات چلیپایی و مرکبات) و آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، کاروتنوئیدها) نقش دارد. در طول درمان، مصرف غذاهای نرم و مایع (سوپ، پوره، ماست) برای سهولت بلع و کاهش تحریک بینی و سینوس‌ها توصیه می‌شود. پروتئین باکیفیت و کالری بالا برای حفظ وزن و ترمیم بافت‌ها ضروری است.