سرطان بیضه (Testicular Cancer)

معرفی بیماری

سرطان بیضه یک سرطان نسبتاً نادر اما شایع‌ترین سرطان در مردان ۱۵-۳۵ ساله است که از سلول‌های بیضه منشأ می‌گیرد. این سرطان با توده یا سفتی بدون درد در بیضه، احساس سنگینی در کیسه بیضه، درد مبهم در کشاله ران یا پایین شکم مشخص می‌شود. عوامل خطر اصلی شامل سابقه بیضه نزول‌نکرده (کریپتورکیدیسم)، سابقه خانوادگی، و ناهنجاری‌های کروموزومی (سندرم کلاین فلتر) هستند. تشخیص با سونوگرافی بیضه و آزمایش خون (AFP، HCG) انجام می‌شود و درمان با جراحی (برداشتن بیضه)، شیمی‌درمانی و رادیوتراپی است. خوشبختانه، سرطان بیضه یکی از قابل‌درمان‌ترین سرطان‌ها با میزان بهبودی بسیار بالا (بیش از ۹۵٪) است.

علائم و عوارض

• علائم اصلی: توده یا سفتی بدون درد در بیضه، احساس سنگینی یا درد مبهم در کیسه بیضه، درد مبهم در کشاله ران یا پایین شکم
• علائم دیگر: بزرگ شدن یا حساسیت بیضه، تجمع مایع در کیسه بیضه (هیدروسل)، درد هنگام رابطه جنسی، بزرگ شدن غدد لنفاوی (در مراحل پیشرفته)
• عوارض: گسترش به غدد لنفاوی خلف صفاقی (پشت شکم)، متاستاز به ریه‌ها، کبد، استخوان‌ها و مغز (در مراحل پیشرفته)، ناباروری (در صورت برداشتن هر دو بیضه)

عوامل خطر و تشخیص

سابقه بیضه نزول‌نکرده (کریپتورکیدیسم)، سابقه خانوادگی سرطان بیضه، سابقه سرطان بیضه در یک بیضه، ناهنجاری‌های کروموزومی (سندرم کلاین فلتر)، و سن ۱۵-۳۵ سال از عوامل خطر هستند. تشخیص با سونوگرافی بیضه (تشخیص توده) و آزمایش خون (افزایش AFP و HCG) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در حمایت از درمان

تغذیه در طول درمان سرطان بیضه (به‌ویژه شیمی‌درمانی) برای حفظ وزن، تقویت سیستم ایمنی و کاهش عوارض ضروری است. مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای ترمیم بافت‌ها و حفظ توده عضلانی حیاتی است. ویتامین C و روی (مرکبات، گوشت، تخمه کدو) به تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهاب کمک می‌کنند. آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین E، سلنیوم) به کاهش استرس اکسیداتیو ناشی از شیمی‌درمانی کمک می‌کنند. مصرف مایعات فراوان (آب، آب میوه‌ها، سوپ) برای جلوگیری از کم‌آبی و دفع سموم توصیه می‌شود.