سرطان مثانه (Bladder Cancer)

معرفی بیماری

سرطان مثانه یک سرطان نسبتاً شایع است که از سلول‌های پوشاننده مثانه (اوروتلیوم) منشأ می‌گیرد. این سرطان در مردان ۳-۴ برابر شایع‌تر از زنان است و معمولاً در افراد مسن (۶۰-۷۰ سال) رخ می‌دهد. علامت اصلی آن خون در ادرار (هماچوری) (معمولاً بدون درد) است که می‌تواند متناوب باشد و گاهی با تکرر ادرار، فوریت ادراری و درد هنگام ادرار همراه است. عوامل خطر اصلی شامل سیگار (شایع‌ترین)، مواجهه با مواد شیمیایی (در صنایع رنگ، چرم، لاستیک) و عفونت‌های مزمن مثانه هستند. تشخیص با سیستوسکوپی و بیوپسی انجام می‌شود و درمان شامل جراحی، شیمی‌درمانی، رادیوتراپی و ایمونوتراپی است.

علائم و عوارض

• علائم اصلی: خون در ادرار (هماچوری - قابل مشاهده یا میکروسکوپی، معمولاً بدون درد)، تکرر ادرار، فوریت ادراری، درد هنگام ادرار (دیسوریا)
• علائم پیشرفته: درد لگن یا کمر (یک طرفه)، کاهش وزن، خستگی، تورم پاها (ادم - به‌دلیل انسداد لنفاوی)
• عوارض: گسترش به دیواره مثانه، متاستاز به غدد لنفاوی لگن، ریه‌ها، کبد، استخوان‌ها (در مراحل پیشرفته)، انسداد حالب (که می‌تواند باعث نارسایی کلیوی شود)

عوامل خطر و تشخیص

سیگار (شایع‌ترین عامل خطر - ۵۰٪ موارد)، مواجهه با مواد شیمیایی (آمین‌های آروماتیک در صنایع رنگ، چرم، لاستیک)، عفونت‌های مزمن مثانه (شیستوزومیازیس)، سابقه سرطان مثانه در خانواده، و برخی داروها (سیکلوفسفامید) از عوامل خطر هستند. تشخیص با سیستوسکوپی (مشاهده مستقیم مثانه) و بیوپسی انجام می‌شود.

نقش تغذیه در پیشگیری و حمایت از درمان

تغذیه در پیشگیری از سرطان مثانه بسیار مهم است. پرهیز از سیگار و مصرف مایعات کافی (آب) برای رقیق کردن ادرار و کاهش غلظت مواد سرطان‌زا ضروری است. مصرف میوه‌ها و سبزیجات (به‌ویژه سبزیجات چلیپایی و مرکبات) و آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، سلنیوم، روی) به کاهش خطر کمک می‌کنند. چای سبز و زردچوبه با خواص ضدسرطانی مفید هستند. محدودیت مصرف گوشت قرمز و فرآوری‌شده و چربی‌های اشباع توصیه می‌شود.