سرطان آندومتر (Endometrial Cancer)

معرفی بیماری

سرطان آندومتر (سرطان رحم) شایع‌ترین نوع سرطان دستگاه تناسلی زنان است که از لایه داخلی رحم (آندومتر) منشأ می‌گیرد. این سرطان معمولاً در زنان یائسه (۵۵-۶۵ سال) رخ می‌دهد و با خونریزی غیرطبیعی واژینال (به‌ویژه پس از یائسگی) مشخص می‌شود. عوامل خطر اصلی شامل چاقی، دیابت، فشار خون بالا، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) و درمان جایگزینی هورمونی با استروژن تنها (بدون پروژسترون) هستند. تشخیص با بیوپسی آندومتر (با استفاده از هیستروسکوپی یا کورتاژ) انجام می‌شود و درمان شامل جراحی (هیسترکتومی)، رادیوتراپی و شیمی‌درمانی است (بسته به مرحله بیماری).

علائم و عوارض

• علائم اصلی: خونریزی غیرطبیعی واژینال (به‌ویژه پس از یائسگی یا بین دوره‌های قاعدگی)، ترشحات واژینال (آبی یا خونی)
• علائم پیشرفته: درد لگن، کاهش وزن، ضعف، احساس توده در لگن
• عوارض: گسترش به بافت‌های اطراف (ماهیچه رحم، دهانه رحم)، متاستاز به غدد لنفاوی لگن، ریه‌ها، کبد و استخوان‌ها (در مراحل پیشرفته)، مرگ (در صورت عدم درمان یا تشخیص دیرهنگام)

عوامل خطر و تشخیص

چاقی (BMI>۳۰ - شایع‌ترین عامل خطر)، دیابت، فشار خون بالا، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، درمان جایگزینی هورمونی با استروژن تنها، سابقه خانوادگی (سرطان روده بزرگ یا تخمدان - سندرم لینچ)، قاعدگی زودهنگام یا یائسگی دیرهنگام از عوامل خطر هستند. تشخیص با سونوگرافی واژینال (ضخامت آندومتر) و بیوپسی آندومتر انجام می‌شود.

نقش تغذیه در پیشگیری و حمایت از درمان

تغذیه نقش مهمی در پیشگیری از سرطان آندومتر دارد. کاهش وزن در افراد چاق (با رژیم غذایی کم‌کالری و متعادل) یکی از مؤثرترین راه‌های کاهش خطر است. مصرف غذاهای غنی از فیبر (میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات) به کاهش سطح استروژن و دفع آن از طریق مدفوع کمک می‌کند. سبزیجات چلیپایی (کلم بروکلی، گل‌کلم، کلم) و سویا (با اثرات ضعیف استروژنی) به کاهش خطر کمک می‌کنند. مصرف چای سبز (حاوی آنتی‌اکسیدان) و قندهای ساده (که خطر چاقی و دیابت را افزایش می‌دهند) محدود شوند.