پریکاردیت (Pericarditis)

معرفی بیماری

پریکاردیت یک التهاب در غشای کیسه‌ای اطراف قلب (پریکارد) است که معمولاً در اثر عفونت‌های ویروسی (شایع‌ترین)، بیماری‌های خودایمنی (لوپوس، آرتریت روماتوئید)، نارسایی کلیوی، سکته قلبی، یا بعد از جراحی قلب ایجاد می‌شود. پریکاردیت با درد شدید و تیز در قفسه سینه (که با دراز کشیدن یا تنفس عمیق تشدید و با نشستن و خم شدن به جلو تسکین می‌یابد) مشخص می‌شود. این بیماری می‌تواند حاد (کمتر از ۶ هفته) یا مزمن (بیشتر از ۶ هفته) باشد و در صورت عدم درمان، می‌تواند به پریکاردیت تنگی (تامپوناد) - تجمع مایع در اطراف قلب که عملکرد پمپاژ را مختل می‌کند - منجر شود.

علائم و عوارض

• علائم اصلی: درد شدید و تیز در قفسه سینه (که با دراز کشیدن، تنفس عمیق، سرفه یا بلع تشدید می‌شود و با نشستن و خم شدن به جلو تسکین می‌یابد)، تب خفیف تا متوسط
• علائم دیگر: تنگی نفس (به‌ویژه دراز کشیدن)، خستگی، سرفه خشک، احساس ضعف
• عوارض: افیوژن پریکارد (تجمع مایع در اطراف قلب)، تامپوناد قلبی (فشرده شدن قلب توسط مایع - یک اورژانس پزشکی)، پریکاردیت تنگی (سفت و ضخیم شدن پریکارد که عملکرد پمپاژ را مختل می‌کند)

عوامل خطر و تشخیص

عفونت‌های ویروسی (کاکساکی‌ویروس، آنفولانزا)، بیماری‌های خودایمنی (لوپوس، آرتریت روماتوئید)، نارسایی کلیوی، سکته قلبی، جراحی قلب، و مصرف برخی داروها (پروکائین آمید، هیدرالازین) از عوامل خطر هستند. تشخیص با اکوکاردیوگرافی (تشخیص افیوژن)، نوار قلب (تغییرات ST-T)، عکس‌برداری از قفسه سینه (بزرگ شدن سایه قلبی) و آزمایش خون (افزایش CRP و ESR) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در مدیریت بیماری

تغذیه در پریکاردیت بر کاهش التهاب و حمایت از سیستم ایمنی متمرکز است. مصرف اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) و زردچوبه (کورکومین) به کاهش التهاب و درد کمک می‌کنند. آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، سلنیوم) به کاهش استرس اکسیداتیو و محافظت از سلول‌ها کمک می‌کنند. مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای ترمیم بافت‌ها و تقویت سیستم ایمنی ضروری است. در صورت وجود افیوژن (تجمع مایع)، کاهش مصرف نمک (برای کاهش احتباس مایعات) و مصرف مایعات (با مشورت پزشک) توصیه می‌شود.