میوکاردیت (Myocarditis)

معرفی بیماری

میوکاردیت یک بیماری التهابی عضله قلب (میوکارد) است که معمولاً در اثر عفونت‌های ویروسی (مانند کوکساکی‌ویروس، آنفولانزا، COVID-19) یا واکنش‌های خودایمنی ایجاد می‌شود. این التهاب باعث تضعیف عضله قلب و کاهش توانایی پمپاژ آن می‌شود و می‌تواند به نارسایی قلبی، آریتمی و مرگ ناگهانی منجر شود. میوکاردیت در هر سنی رخ می‌دهد، اما در مردان جوان بیشتر دیده می‌شود. علائم آن شامل درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب، خستگی و گاهی علائم شبیه آنفولانزا است. درمان بستگی به علت و شدت بیماری دارد و شامل داروهای حمایتی، کورتیکواستروئیدها و در موارد شدید، مراقبت‌های ویژه است.

علائم و عوارض

• علائم شایع: درد قفسه سینه (ممکن است شبیه آنژین باشد)، تنگی نفس (به‌ویژه با فعالیت یا دراز کشیدن)، خستگی مفرط، تپش قلب (ضربان نامنظم یا سریع)، تورم پاها و مچ پا (ادم)
• علائم دیگر: تب خفیف، درد عضلانی و مفصلی، سرفه، کاهش اشتها، علائم شبیه آنفولانزا
• عوارض: نارسایی قلبی (کاهش کسر جهشی بطن چپ)، آریتمی شدید (تاکی‌کاردی بطنی، فیبریلاسیون بطنی - که می‌تواند کشنده باشد)، کاردیومیوپاتی دیلاته (بزرگ شدن و ضعیف شدن قلب)، مرگ ناگهانی قلبی (در موارد شدید)

عوامل خطر و تشخیص

عفونت‌های ویروسی (آنفولانزا، کوکساکی، COVID-19)، بیماری‌های خودایمنی (لوپوس، آرتریت روماتوئید)، مصرف الکل، مواد مخدر (کوکائین)، شیمی‌درمانی، و برخی داروها از عوامل خطر هستند. تشخیص با اکوکاردیوگرافی (تشخیص کاهش عملکرد قلب)، MRI قلبی (تشخیص التهاب)، آزمایش خون (تروپونین و آنزیم‌های قلبی)، و در موارد نامشخص، بیوپسی اندومیوکارد انجام می‌شود.

نقش تغذیه در مدیریت بیماری

تغذیه در میوکاردیت بر کاهش بار قلب و کاهش التهاب متمرکز است. کاهش مصرف نمک (کمتر از ۲ گرم در روز) برای کاهش احتباس مایعات و ادم ضروری است. مصرف غذاهای غنی از پتاسیم (موز، سیب‌زمینی، سبزیجات برگ سبز) در صورت مصرف دیورتیک‌ها توصیه می‌شود. اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) و زردچوبه (کورکومین) به کاهش التهاب و محافظت از عضله قلب کمک می‌کنند. آنتی‌اکسیدان‌ها (ویتامین C، E، سلنیوم) به کاهش استرس اکسیداتیو و محافظت از سلول‌های قلبی کمک می‌کنند. همچنین مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای ترمیم و تقویت عضله قلب ضروری است.