اندوکاردیت (Endocarditis)

معرفی بیماری

اندوکاردیت یک عفونت جدی و تهدیدکننده حیات در لایه داخلی قلب (اندوکارد) و به‌ویژه دریچه‌های قلب است که معمولاً توسط باکتری‌ها (یا گاهی قارچ‌ها) ایجاد می‌شود. این عفونت می‌تواند باعث تشکیل توده‌های عفونی (پوشش‌های گیاهی) روی دریچه‌های قلب شود که می‌توانند جدا شده و به سایر اندام‌ها (مغز، کلیه‌ها، ریه‌ها) بروند و باعث آمبولی و آبسه شوند. اندوکاردیت در افراد با دریچه‌های قلبی مصنوعی، بیماری‌های مادرزادی قلب، سابقه تب روماتیسمی، یا مصرف داروهای وریدی شایع‌تر است و با تب طولانی، خستگی، کاهش وزن، درد مفاصل و علائم نارسایی قلبی همراه است.

علائم و عوارض

• علائم عمومی: تب (اغلب متناوب و طولانی‌مدت)، تعریق شبانه، لرز، خستگی مفرط، کاهش وزن و بی‌اشتهایی
• علائم قلبی: سوفل جدید یا تغییر سوفل قلبی، نارسایی قلبی (تنگی نفس، ادم)، تپش قلب
• علائم آمبولی: لکه‌های قرمز-بنفش در کف دست‌ها یا پاها (لکه‌های جان‌اوی)، خونریزی‌های زیر ناخن (اسپلینتر هموراژ)، لکه‌های قرمز در چشم (لکه‌های روت)، سکته مغزی، آمبولی ریه
• عوارض: نارسایی قلبی (به‌دلیل آسیب دریچه‌ها)، آبسه دریچه‌ای، آمبولی سپتیک (انسداد عروق مغزی، کلیوی، ریوی)، گلومرولونفریت (التهاب کلیه)، مرگ (در صورت عدم درمان)

عوامل خطر و تشخیص

دریچه‌های قلبی مصنوعی، بیماری‌های مادرزادی قلب، سابقه تب روماتیسمی، مصرف داروهای وریدی، سابقه اندوکاردیت قبلی، و نقص ایمنی از عوامل خطر هستند. تشخیص با اکوکاردیوگرافی (تشخیص پوشش‌های گیاهی) و کشت خون (شناسایی عامل عفونت) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در بهبودی

در طول درمان اندوکاردیت (معمولاً با آنتی‌بیوتیک‌های وریدی به‌مدت ۴-۶ هفته)، تغذیه حمایتی برای بهبودی و کاهش عوارض ضروری است. مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای ترمیم بافت‌ها و تقویت سیستم ایمنی حیاتی است. ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای) و روی (گوشت، تخمه کدو، جگر) به مبارزه با عفونت و کاهش التهاب کمک می‌کنند. در صورت نارسایی قلبی، کاهش مصرف نمک (کمتر از ۲ گرم در روز) برای کاهش احتباس مایعات و ادم ضروری است. مصرف غذاهای کم‌چرب و غنی از پتاسیم (موز، سیب‌زمینی، سبزیجات برگ سبز) در صورت مصرف دیورتیک‌ها توصیه می‌شود.