پلورزی (Pleurisy)

معرفی بیماری

پلورزی (یا پلوریت) یک التهاب در غشای پلور (لایه نازک و دوگانه‌ای که ریه‌ها و دیواره داخلی قفسه سینه را می‌پوشاند) است. این التهاب باعث می‌شود که دو لایه پلور به‌جای لغزش صاف روی یکدیگر، به‌هم بچسبند و مالش پیدا کنند و در نتیجه درد شدید و تیز (که با تنفس عمیق، سرفه یا عطسه تشدید می‌شود) ایجاد کنند. پلورزی معمولاً در اثر عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی (ذات‌الریه، سل)، بیماری‌های خودایمنی (لوپوس، آرتریت روماتوئید)، آمبولی ریه، تروما یا تومورهای ریه ایجاد می‌شود. درمان پلورزی بر علت زمینه‌ای آن متمرکز است.

علائم و عوارض

• علائم اصلی: درد شدید و تیز قفسه سینه (که با تنفس عمیق، سرفه، عطسه یا حرکت بدتر می‌شود)، درد شانه (به‌دلیل تحریک عصب فرنیک)، تنگی نفس (به‌دلیل درد و محدودیت حرکت قفسه سینه)
• علائم دیگر (بسته به علت): تب، لرز، سرفه، خستگی، کاهش وزن (در بیماری‌های مزمن)
• عوارض: پلورال افیوژن (تجمع مایع بین دو لایه پلور که می‌تواند باعث کاهش بیشتر تنفس شود)، آمپیم (تجمع چرک در فضای پلور)، چسبندگی‌های پلورال (که می‌توانند باعث کاهش انعطاف‌پذیری ریه شوند)

عوامل خطر و تشخیص

عفونت‌های تنفسی (ذات‌الریه، سل)، بیماری‌های خودایمنی (لوپوس، آرتریت روماتوئید)، آمبولی ریه، تروما به قفسه سینه، و تومورهای ریه از عوامل خطر هستند. تشخیص با معاینه بالینی (شنیدن صدای مالش پلور با استتوسکوپ)، عکس‌برداری از قفسه سینه، سونوگرافی، CT اسکن و در صورت نیاز، توراکوسنتز (خارج کردن مایع از فضای پلور) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در بهبودی

در طول درمان پلورزی، تغذیه حمایتی به بهبودی و کاهش التهاب کمک می‌کند. مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای ترمیم بافت‌ها و تقویت سیستم ایمنی ضروری است. ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای) و روی (گوشت، تخمه کدو، جگر) به مبارزه با عفونت و کاهش التهاب کمک می‌کنند. مصرف مایعات فراوان (آب، آب میوه‌ها، سوپ) برای رقیق کردن خلط و تسهیل تنفس توصیه می‌شود. در صورت درد شدید، مصرف غذاهای نرم و پرهیز از غذاهای نفاخ (که می‌توانند به دیافراگم فشار وارد کنند) مفید است.