سندرم آشرمن (Asherman's Syndrome)

معرفی بیماری

سندرم آشرمن یک اختلال نادر و اکتسابی رحمی است که با تشکیل چسبندگی‌های داخل رحمی (بافت اسکار) مشخص می‌شود. این چسبندگی‌ها معمولاً در نتیجه ترومای رحمی (کورتاژ مکرر پس از سقط یا زایمان، عمل جراحی رحم مانند برداشتن فیبروم، یا عفونت شدید رحم) ایجاد می‌شوند. چسبندگی‌ها حفره رحم را مسدود کرده یا کوچک می‌کنند و می‌توانند باعث کاهش یا قطع قاعدگی، ناباروری، سقط مکرر و درد لگن شوند. سندرم آشرمن یک علت مهم ناباروری ثانویه است و درمان آن با جراحی هیستروسکوپی (برداشتن چسبندگی‌ها) انجام می‌شود.

علائم و عوارض

• علائم قاعدگی: کاهش شدید حجم قاعدگی (هیپومنوره)، قطع کامل قاعدگی (آمنوره)، قاعدگی دردناک (دیسمنوره)
• علائم ناباروری: ناباروری ثانویه (ناتوانی در باردار شدن پس از یک یا چند بارداری موفق)، سقط مکرر
• علائم دیگر: درد لگن مزمن، درد هنگام رابطه جنسی (دیسپارونی)
• عوارض: ناباروری دائمی (در صورت عدم درمان یا چسبندگی‌های شدید)، سندرم آشرمن عودکننده پس از جراحی، افزایش خطر جفت‌آکرتا در بارداری‌های بعدی

عوامل خطر و تشخیص

سابقه کورتاژ (به‌ویژه کورتاژ مکرر یا پس از سقط)، سابقه جراحی رحم (برداشتن فیبروم، سزارین)، سابقه عفونت رحم (آندومتریت پس از زایمان)، و سابقه ابلیشن آندومتر (از بین بردن لایه داخلی رحم) از عوامل خطر هستند. تشخیص با هیستروسکوپی (روش استاندارد طلایی)، سونوگرافی و هیستروسالپنگوگرافی (HSG) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در بهبودی و پیشگیری از عود

پس از جراحی هیستروسکوپی برای برداشتن چسبندگی‌ها، تغذیه مناسب و هورمون‌درمانی برای بهبود ترمیم آندومتر و کاهش خطر عود چسبندگی ضروری است. مصرف ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای) و روی (گوشت، تخمه کدو، جگر) برای ترمیم بافت‌ها و کاهش التهاب مفید هستند. ویتامین E (بادام، گردو، روغن‌های گیاهی) به بهبود جریان خون و کاهش تشکیل بافت اسکار کمک می‌کند. مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای بازسازی بافت آندومتر ضروری است. همچنین مصرف غذاهای غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها (میوه‌ها، سبزیجات رنگی) به کاهش التهاب و حمایت از بهبودی کمک می‌کند.