فیبروم رحم (Uterine Fibroid)

معرفی بیماری

فیبروم رحم (لیومیوم) یک تومور خوش‌خیم و غیرسرطانی است که از بافت عضله صاف رحم منشأ می‌گیرد. این تومورها در زنان در سنین باروری (معمولاً ۳۰-۵۰ سالگی) بسیار شایع هستند و حدود ۷۰-۸۰٪ زنان تا سن ۵۰ سالگی به آن مبتلا می‌شوند. فیبروم‌ها می‌توانند از اندازه یک نخود تا یک خربزه متغیر باشند و گاهی بدون علامت هستند. علائم (در صورت وجود) شامل خونریزی شدید قاعدگی، درد لگن، تکرر ادرار (فشار بر مثانه)، یبوست (فشار بر روده) و ناباروری (در موارد خاص) می‌شوند. علت دقیق فیبروم ناشناخته است، اما عوامل ژنتیکی و هورمونی (استروژن و پروژسترون) در رشد آن نقش دارند.

علائم و عوارض

• علائم شایع: خونریزی شدید و طولانی قاعدگی (منوراژی)، درد و سنگینی در لگن و کمر، دیسمنوره (قاعدگی دردناک)
• علائم فشاری: تکرر ادرار و فوریت ادراری (فشار بر مثانه)، یبوست (فشار بر روده)، درد هنگام رابطه جنسی
• عوارض: کم‌خونی فقر آهن (به‌دلیل خونریزی شدید)، ناباروری (در موارد خاص که فیبروم حفره رحم را تغییر می‌دهد)، سقط مکرر، درد حاد شکمی (در پیچش فیبروم یا دژنراسیون)

عوامل خطر و تشخیص

سن ۳۰-۵۰ سال، سابقه خانوادگی، نژاد آفریقایی (شیوع بیشتر)، قاعدگی زودهنگام، چاقی، مصرف زیاد گوشت قرمز و کمبود میوه و سبزیجات از عوامل خطر هستند. تشخیص با سونوگرافی لگنی، MRI یا هیستروسکوپی انجام می‌شود.

نقش تغذیه در مدیریت فیبروم

تغذیه می‌تواند به کاهش رشد فیبروم و کنترل علائم کمک کند. رژیم غذایی باید غنی از فیبر (میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات) باشد که به کاهش سطح استروژن و دفع آن از طریق مدفوع کمک می‌کند. مصرف سبزیجات چلیپایی (کلم بروکلی، گل‌کلم، کلم) و ویتامین D (ماهی‌های چرب، نور خورشید) به کاهش خطر فیبروم کمک می‌کنند. کاهش مصرف گوشت قرمز و چربی‌های اشباع (که سطح استروژن را افزایش می‌دهند) توصیه می‌شود. همچنین مصرف فیتواستروژن‌ها (سویا، بذر کتان) با اثرات ضعیف استروژنی، ممکن است به تعادل هورمونی کمک کنند.