بیماری لایم (Lyme Disease)

معرفی بیماری

بیماری لایم یک عفونت باکتریایی است که توسط اسپیروکت بورلیا بورگدورفری ایجاد و از طریق گزش کنه‌های آلوده (عمدتاً کنه پای سیاه - Ixodes scapularis در آمریکا و Ixodes ricinus در اروپا) به انسان منتقل می‌شود. این بیماری شایع‌ترین بیماری منتقله از طریق کنه در آمریکای شمالی و اروپا است و با بثورات پوستی مشخص (اریتم مهاجر) در محل گزش، به‌همراه تب، خستگی، سردرد و درد عضلانی-مفصلی آغاز می‌شود. در صورت عدم درمان، عفونت می‌تواند به مفاصل، قلب و سیستم عصبی گسترش یابد.

علائم و عوارض

• مرحله اول (زودرس موضعی - ۳-۳۰ روز پس از گزش): بثورات پوستی (اریتم مهاجر - قرمزی گرد و هدفی‌شکل)، تب، خستگی، سردرد، درد عضلانی و مفصلی، بزرگ شدن غدد لنفاوی مجاور
• مرحله دوم (زودرس منتشر - هفته‌ها تا ماه‌ها پس از گزش): بثورات متعدد، درد و تورم مفاصل (آرتریت)، اختلالات عصبی (مننژیت، فلج عصب صورت - فلج بل، درد عصبی)، اختلالات ریتم قلب (میوکاردیت، بلوک دهلیزی-بطنی)
• مرحله سوم (دیررس مزمن - ماه‌ها تا سال‌ها پس از گزش): آرتریت مزمن (معمولاً زانو)، انسفالوپاتی (اختلال حافظه، خواب)، نوروپاتی محیطی، آتروفی پوست (آکرودرماتیت مزمن آتروفیک)

عوامل خطر و درمان

زندگی یا کار در مناطق جنگلی یا علفزار، فصل بهار و تابستان (فعالیت کنه‌ها)، و عدم استفاده از دافع حشرات از عوامل خطر هستند. تشخیص با معاینه بالینی (در صورت وجود بثورات مشخص)، آزمایش خون (الایزا و وسترن بلات) و در صورت لزوم، آزمایش مایع مغزی-نخاعی (در درگیری عصبی) انجام می‌شود. درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها (داکسی‌سایکلین، آموکسی‌سیلین، سفوروکسیم) به‌مدت ۱۴-۲۸ روز (بسته به مرحله) است و در صورت درمان زودهنگام، پیش‌آگهی عالی است.

نقش تغذیه در بهبودی

در طول درمان، تغذیه مناسب به کاهش التهاب و بهبودی کمک می‌کند. مصرف اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) و زردچوبه (کورکومین) به کاهش التهاب مفاصل و درد کمک می‌کنند. ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای) و آنتی‌اکسیدان‌ها به تقویت سیستم ایمنی و کاهش استرس اکسیداتیو کمک می‌کنند. ویتامین‌های گروه B (به‌ویژه B12 و فولات) برای ترمیم سلول‌های عصبی در بیماران مبتلا به درگیری عصبی حیاتی هستند.