تب کیو (Q Fever)

معرفی بیماری

تب کیو یک بیماری عفونی مشترک بین انسان و دام است که توسط باکتری کوکسیلا بورنتی ایجاد می‌شود. این باکتری در ترشحات حیوانات آلوده (به‌ویژه گاو، گوسفند، بز) به‌ویژه در هنگام زایمان (جفت و مایع آمنیوتیک) وجود دارد و از طریق استنشاق گرد و غبار یا قطرات تنفسی آلوده به انسان منتقل می‌شود. تب کیو می‌تواند به‌صورت حاد (با علائم شبیه آنفولانزا و ذات‌الریه) یا مزمن (با درگیری قلب و عروق) بروز کند. این بیماری در دامپزشکان، کارگران کشتارگاه و افرادی که با دام تماس دارند، شایع‌تر است.

علائم و عوارض

• تب کیو حاد: تب بالا (۳۹-۴۰ درجه)، سردرد شدید (معمولاً پشت چشم‌ها)، خستگی شدید، تعریق شبانه، سرفه خشک، درد عضلانی و مفصلی
• تب کیو مزمن (در ۱-۵٪ موارد): درگیری قلب (اندوکاردیت - التهاب دریچه‌های قلب)، درد قفسه سینه، تنگی نفس، تب خفیف، بزرگ شدن کبد و طحال
• عوارض: اندوکاردیت مزمن (که می‌تواند کشنده باشد)، هپاتیت (التهاب کبد)، پنومونی، آنوریسم عروقی، سقط جنین (در زنان باردار)

عوامل خطر و درمان

عوامل خطر شامل تماس با دام (به‌ویژه در زمان زایمان)، مصرف شیر غیرپاستوریزه، مسافرت به مناطق آندمیک، و نقص ایمنی هستند. تشخیص با آزمایش خون (تشخیص آنتی‌بادی‌های IgM و IgG) و روش‌های مولکولی (PCR) انجام می‌شود. درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها (داکسی‌سایکلین) به‌مدت ۲-۴ هفته (برای فرم حاد) و ۱۸-۲۴ ماه (برای فرم مزمن) انجام می‌شود.

نقش تغذیه در بهبودی

در طول درمان تب کیو، تغذیه مناسب به بهبودی و تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند. مصرف پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) برای ترمیم بافت‌ها و ساخت سلول‌های ایمنی ضروری است. ویتامین C و روی (مرکبات، گوشت، تخمه کدو) به مبارزه با عفونت و کاهش التهاب کمک می‌کنند. مصرف مایعات فراوان (آب، آب میوه‌ها، سوپ) برای جبران مایعات از دست رفته ناشی از تب و تعریق و کمک به دفع سموم توصیه می‌شود.