لژیونر (Legionnaires' Disease)

معرفی بیماری

بیماری لژیونر یک عفونت شدید و بالقوه کشنده ریه (پنومونی آتیپیک) است که توسط باکتری لژیونلا پنوموفیلا ایجاد می‌شود. این باکتری در آب‌های شیرین و سیستم‌های آبی مصنوعی (برج‌های خنک‌کننده، سیستم‌های تهویه مطبوع، جکوزی‌ها، شیرهای آب و دوش‌ها) رشد می‌کند و از طریق استنشاق قطرات آئروسل آلوده به انسان منتقل می‌شود. لژیونر معمولاً در افراد مسن، سیگاری‌ها و افراد با سیستم ایمنی ضعیف شدیدتر است و در صورت عدم درمان، می‌تواند کشنده باشد (با مرگ‌ومیر ۱۰-۱۵٪).

علائم و عوارض

• علائم اولیه (شبیه آنفولانزا): تب بالا (اغلب بیش از ۳۹ درجه)، لرز شدید، سردرد، خستگی، درد عضلانی
• علائم ریوی: سرفه (ابتدا خشک، سپس همراه با خلط)، تنگی نفس، درد قفسه سینه، خلط خونی (در موارد شدید)
• علائم خارج ریوی: تهوع، استفراغ، اسهال، گیجی و منگی (به‌دلیل درگیری سیستم عصبی)، کاهش هوشیاری
• عوارض: نارسایی تنفسی، سندرم زجر تنفسی حاد (ARDS)، شوک سپتیک، نارسایی کلیوی، مرگ

عوامل خطر و درمان

سن بالای ۵۰ سال، سیگار، بیماری‌های مزمن ریوی (COPD، آسم)، دیابت، نقص ایمنی، نارسایی کلیوی، و مصرف داروهای تضعیف‌کننده ایمنی از عوامل خطر هستند. تشخیص با آزمایش ادرار (تشخیص آنتی‌ژن لژیونلا)، کشت خلط و روش‌های مولکولی (PCR) انجام می‌شود. درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها (ماکرولیدها، فلوروکینولون‌ها) به‌سرعت و در صورت درمان زودهنگام، پیش‌آگهی خوب است.

نقش تغذیه در بهبودی

در طول درمان لژیونر، تغذیه حمایتی نقش حیاتی در بهبودی و کاهش عوارض دارد. مصرف مایعات فراوان (آب، ORS، آب میوه‌ها، سوپ) برای جلوگیری از کم‌آبی ناشی از تب و تعریق ضروری است. پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) و ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای) به تقویت سیستم ایمنی و ترمیم بافت‌های ریوی کمک می‌کنند. در صورت تنگی نفس شدید، مصرف وعده‌های غذایی کوچک و مکرر (۵-۶ وعده در روز) برای کاهش فشار بر دیافراگم و سهولت تنفس توصیه می‌شود.