تولارمی (Tularemia)

معرفی بیماری

تولارمی یک بیماری عفونی نادر و مشترک بین انسان و حیوان است که توسط باکتری فرانسیسلا تولارنسیس ایجاد می‌شود. این بیماری از طریق تماس با حیوانات آلوده (خرگوش‌ها، جوندگان، پرندگان)، گزش حشرات (کنه‌ها، مگس‌های گوزن)، استنشاق گرد و غبار آلوده یا مصرف گوشت نپخته به انسان منتقل می‌شود. تولارمی بسته به راه ورود باکتری، اشکال مختلفی دارد (اولسر-غددی، غددی، چشمی-غددی، ریوی و تیفوئیدی) و می‌تواند بدون درمان، در موارد شدید (به‌ویژه فرم ریوی) کشنده باشد.

علائم و عوارض

• فرم اولسر-غددی (شایع‌ترین): زخم در محل ورود باکتری (معمولاً دست‌ها) و بزرگ شدن غدد لنفاوی مجاور (دردناک)
• فرم غددی: بزرگ شدن غدد لنفاوی بدون زخم واضح
• فرم ریوی: تنگی نفس، سرفه، درد قفسه سینه، تب بالا (در صورت استنشاق باکتری)
• علائم عمومی: تب ناگهانی، سردرد شدید، لرز، خستگی، بی‌اشتهایی، کاهش وزن

عوامل خطر و درمان

شکارچیان، کشاورزان، کارگران آزمایشگاه و افرادی که با حیوانات وحشی تماس دارند، در معرض خطر بیشتری هستند. تشخیص با کشت باکتری، آزمایش خون (تشخیص آنتی‌ژن‌ها) و روش‌های مولکولی انجام می‌شود. درمان با آنتی‌بیوتیک‌ها (استرپتومایسین، جنتامایسین، داکسی‌سایکلین) به‌سرعت و در صورت درمان زودهنگام، پیش‌آگهی عالی است.

نقش تغذیه در بهبودی

در طول درمان تولارمی، تغذیه حمایتی برای بهبودی و تقویت سیستم ایمنی ضروری است. مصرف مایعات فراوان (آب، آب میوه‌ها، سوپ) برای جبران مایعات از دست رفته و کاهش تب توصیه می‌شود. پروتئین باکیفیت (گوشت، تخم‌مرغ، حبوبات) و ویتامین C به تقویت سیستم ایمنی و ترمیم بافت‌ها کمک می‌کنند. مصرف غذاهای نرم و مقوی (سوپ، پوره، فرنی) برای حفظ انرژی و مواد مغذی بدن در طول بیماری توصیه می‌شود.