کمبود مس (Copper Deficiency)

معرفی بیماری

کمبود مس یک اختلال نادر اما جدی تغذیه‌ای است که می‌تواند عواقب جدی برای سیستم خون‌ساز، عصبی و اسکلتی داشته باشد. مس یک ماده معدنی ضروری برای تولید گلبول‌های قرمز، جذب آهن، عملکرد سیستم عصبی، سنتز کلاژن و تولید ملانین (رنگدانه پوست و مو) است. کمبود مس اغلب در افرادی با سوءجذب (بیماری‌های گوارشی، جراحی بای‌پس معده)، مصرف زیاد روی (که جذب مس را مهار می‌کند) یا بیماری‌های ژنتیکی (مانند بیماری منکس) رخ می‌دهد.

علائم و عوارض

• علائم خونی: کم‌خونی (که به آهن درمانی پاسخ نمی‌دهد)، خستگی و ضعف، رنگ‌پریدگی
• علائم عصبی: بی‌حسی و گزگز در دست‌ها و پاها (نوروپاتی محیطی)، اختلال تعادل و راه رفتن (آتاکسی)، ضعف عضلانی
• علائم پوستی و مو: ریزش مو، ناخن‌های شکننده، زود سفید شدن موها، کاهش تراکم استخوان

نقش تغذیه در پیشگیری و درمان

درمان کمبود مس با مکمل‌های خوراکی (سولفات مس یا گلوکونات مس) و اصلاح رژیم غذایی انجام می‌شود. منابع غذایی غنی از مس شامل جگر (بسیار غنی)، صدف‌های دریایی (صدف خوراکی، میگو)، مغزها (بادام هندی، گردو، فندق)، دانه‌ها (تخمه آفتاب‌گردان، کنجد)، حبوبات (عدس، لوبیا)، شکلات تلخ و قارچ هستند. برای افزایش جذب مس، مصرف هم‌زمان با پروتئین (گوشت، تخم‌مرغ) مفید است و باید از مصرف زیاد روی، ویتامین C (در مقادیر بالا) و فیتات‌ها (سبوس) که جذب را مختل می‌کنند، خودداری کرد.