نارسایی آدرنال (Adrenal Insufficiency)

معرفی بیماری

نارسایی آدرنال (که به بیماری آدیسون نیز معروف است) یک اختلال نادر غدد درون‌ریز است که در آن غدد فوق کلیوی قادر به تولید کافی هورمون‌های حیاتی (به‌ویژه کورتیزول و آلدوسترون) نیستند. این بیماری می‌تواند اولیه (ناشی از آسیب مستقیم به غدد فوق کلیوی، مانند بیماری خودایمنی، عفونت (سل)، خونریزی) یا ثانویه (ناشی از کمبود هورمون تحریک‌کننده آدرنال (ACTH) از هیپوفیز) باشد. نارسایی آدرنال یک بیماری تهدیدکننده حیات است که در صورت عدم تشخیص و درمان سریع، می‌تواند به بحران آدرنال (سقوط فشار خون، شوک و مرگ) منجر شود.

علائم و عوارض

• علائم مزمن: خستگی شدید و ضعف عضلانی، کاهش وزن و بی‌اشتهایی، فشار خون پایین (افت فشار هنگام ایستادن)، تیرگی پوست (آکانتوز نیگریکانس)، هوس نمک، درد شکم، تهوع، اسهال
• علائم بحران آدرنال: کاهش شدید فشار خون، شوک، تب، تهوع و استفراغ شدید، درد شکم، ضعف شدید، گیجی، کما
• عوارض: بحران آدرنال (که می‌تواند کشنده باشد)، پوکی استخوان (در صورت مصرف طولانی کورتیکواستروئیدها)، اختلالات الکترولیتی، افزایش خطر عفونت

نقش تغذیه در مدیریت بیماری

تغذیه در نارسایی آدرنال بر جبران کمبود سدیم و حفظ تعادل الکترولیت‌ها متمرکز است. با توجه به توصیه پزشک، مصرف نمک (سدیم) در رژیم غذایی ممکن است افزایش یابد تا افت فشار خون و خستگی را جبران کند. مصرف پتاسیم باید در صورت افزایش سطح خون (در نارسایی اولیه آدرنال) محدود شود. رژیم غذایی باید سرشار از پروتئین و کربوهیدرات‌های پیچیده برای حفظ انرژی و ترمیم بافت‌ها باشد. در زمان استرس (عفونت، جراحی) که نیاز به کورتیزول افزایش می‌یابد، بیماران باید دوز دارو را طبق دستور پزشک افزایش دهند و مصرف مایعات کافی را فراموش نکنند.