کهیر مزمن (Chronic Urticaria)

معرفی بیماری

کهیر مزمن یک بیماری پوستی است که با برجستگی‌های خارش‌دار (نشانه‌های کهیری) روی پوست که حداقل به مدت ۶ هفته متوالی یا با عودهای مکرر در طول این مدت ظاهر می‌شوند، مشخص می‌گردد. کهیر مزمن برخلاف کهیر حاد (که معمولاً به‌دنبال مصرف غذاهای خاص یا داروها رخ می‌دهد) اغلب خودایمنی یا ایدیوپاتیک (بدون علت مشخص) است. این بیماری می‌تواند به‌شدت کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد و با خارش مزمن، اختلال خواب و کاهش بهره‌وری همراه باشد.

علائم و عوارض

• برجستگی‌های کهیری: دایره‌های قرمز یا صورتی با مرکز کم‌رنگ، اندازه‌های متغیر (چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر)، خارش شدید و سوزش، معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت در یک محل باقی می‌مانند و در جای دیگر ظاهر می‌شوند
• خارش و ناراحتی: خارش شدید که می‌تواند به‌ویژه در شب بدتر شود و منجر به اختلال خواب، خستگی و کاهش تمرکز شود
• آنژیوادم (ورم عمقی): در حدود ۳۰-۵۰٪ موارد همراه با کهیر رخ می‌دهد و باعث تورم لب‌ها، پلک‌ها، زبان یا اندام‌ها می‌شود

عوامل خطر و تشخیص

سابقه بیماری‌های خودایمنی (مانند تیروئیدیت هاشیموتو)، استرس مزمن، عفونت‌های مزمن (هپاتیت، هلیکوباکتر پیلوری)، تغییرات هورمونی (بارداری، یائسگی)، مصرف داروهای خاص (NSAIDs، کدئین)، و عوامل فیزیکی (فشار، گرما، سرما) در تشدید یا ایجاد کهیر مزمن نقش دارند. تشخیص با معاینه بالینی، بررسی تاریخچه و در برخی موارد، آزمایش‌های خون (برای بررسی آنتی‌بادی‌ها) و تست‌های تحریک فیزیکی انجام می‌شود.

نقش تغذیه در کاهش علائم

تغذیه می‌تواند به کاهش شدت و دفعات کهیر کمک کند. مصرف کوئرستین (موجود در پیاز، سیب، انگور، چای سبز) و ویتامین C به‌عنوان آنتی‌هیستامین‌های طبیعی در کاهش ترشح هیستامین و کنترل خارش مؤثر هستند. اسیدهای چرب امگا-۳ (ماهی‌های چرب، گردو، بذر کتان) و زردچوبه (کورکومین) خواص ضدالتهابی قوی دارند و به کاهش پاسخ ایمنی کمک می‌کنند. پرهیز از غذاهای هیستامین‌زا (پنیر کهنه، غذاهای تخمیری، الکل، غذاهای کنسروی، ماهی دودی) و آزادکننده‌های هیستامین (توت‌فرنگی، گوجه‌فرنگی، شکلات، مرکبات در برخی افراد) در صورت شناسایی به‌عنوان محرک، توصیه می‌شود.