کولیک نوزادان (Infantile Colic)

معرفی بیماری

کولیک نوزادان به گریه‌های طولانی و غیرقابل کنترل در یک نوزاد سالم و به‌خوبی تغذیه‌شده اطلاق می‌شود که معمولاً در ساعات عصر رخ می‌دهد و حداقل ۳ روز در هفته، به مدت بیش از ۳ هفته ادامه می‌یابد. این وضعیت یکی از چالش‌های شایع والدین در ماه‌های اول زندگی است و حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد نوزادان را درگیر می‌کند. کولیک معمولاً در هفته‌های ۲ تا ۴ شروع می‌شود و در حدود ۳ تا ۴ ماهگی به‌تدریج بهبود می‌یابد. اگرچه کولیک بی‌خطر است، اما می‌تواند برای والدین بسیار استرس‌زا و نگران‌کننده باشد.

علائم و نشانه‌ها

• گریه شدید و زیردار: گریه‌های غیرقابل کنترل که معمولاً به‌طور ناگهانی شروع می‌شود و به‌راحتی آرام نمی‌شود
• زمان مشخص: اغلب در اواخر بعدازظهر یا شب (ساعات ۶ تا ۱۲ شب) رخ می‌دهد
• نشانه‌های فیزیکی: جمع کردن پاها به سمت شکم، قرمزی صورت، مشت کردن دست‌ها، سفت شدن عضلات شکم، گاز و نفخ
• نوزاد سالم: در فواصل گریه، نوزاد کاملاً طبیعی، شاداب و بدون علائم بیماری است و به‌خوبی شیر می‌خورد و وزن اضافه می‌کند

علل و عوامل زمینه‌ای

علت دقیق کولیک نوزادان ناشناخته است، اما چندین نظریه وجود دارد: نابالغی سیستم گوارش (که منجر به نفخ و اسپاسم روده می‌شود)، حساسیت به پروتئین شیر گاو (در نوزادان شیرخوار با مادرانی که لبنیات مصرف می‌کنند یا نوزادانی که شیرخشک گاوی می‌خورند)، سیستم عصبی نابالغ (که باعث عدم توانایی در خودتنظیمی) و ریفلاکس معده. همچنین استرس مادر در دوران بارداری و عوامل ژنتیکی نیز ممکن است در بروز آن نقش داشته باشند.

نقش تغذیه در مدیریت کولیک

در نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، حذف شیر گاو و محصولات لبنی از رژیم غذایی مادر به مدت ۲ تا ۴ هفته می‌تواند در صورت حساسیت به پروتئین شیر گاو، علائم کولیک را بهبود بخشد. در نوزادانی که با شیرخشک تغذیه می‌شوند، تغییر به شیرخشک‌های هیدرولیز شده یا بر پایه اسید آمینه ممکن است مفید باشد. همچنین استفاده از قطره‌های سیمتیکون (برای کاهش گاز)، پروبیوتیک‌ها (مانند لاکتوباسیلوس رئوتری) و ماساژ آرام شکم می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. مادران شیرده باید از مصرف غذاهای نفاخ (کلم، بروکلی، لوبیا، پیاز) و کافئین زیاد نیز پرهیز کنند.