تب مخملک (Scarlet Fever)

معرفی بیماری

تب مخملک یک بیماری عفونی ناشی از باکتری استرپتوکوک گروه A (همان باکتری که باعث گلودرد چرکی می‌شود) است و با تولید سم توسط باکتری، بثورات پوستی مشخص آن ایجاد می‌شود. این بیماری عمدتاً در کودکان ۵ تا ۱۵ سال دیده می‌شود و با گلودرد، تب بالا و بثورات قرمز و خشن (که شبیه کاغذ سنباده است) در سراسر بدن، به‌ویژه در قفسه سینه و شکم، همراه است. تب مخملک با آنتی‌بیوتیک‌ها به‌خوبی درمان می‌شود و در صورت عدم درمان، می‌تواند عوارضی مانند تب روماتیسمی و گلومرولونفریت ایجاد کند.

علائم و عوارض

• علائم کلاسیک: تب ناگهانی (۳۸.۳ درجه یا بالاتر)، گلودرد شدید (قرمز و چرکی)، لوزه‌های متورم، سردرد، تهوع، زبان «توت‌فرنگی» (زبان قرمز و برجسته)
• بثورات پوستی: بثورات قرمز و خشن (شبیه کاغذ سنباده) که معمولاً از گردن، زیربغل و کشاله ران شروع و به تنه و اندام‌ها گسترش می‌یابد، پوست صورت قرمز به استثنای اطراف دهان
• عوارض در صورت عدم درمان: تب روماتیسمی (آسیب به قلب، مفاصل و سیستم عصبی)، گلومرولونفریت حاد (التهاب کلیه)، عفونت گوش میانی، آبسه پشت حلقی

عوامل خطر و درمان

تماس نزدیک با فرد مبتلا، سن ۵-۱۵ سال، و ضعف سیستم ایمنی از عوامل خطر هستند. درمان اصلی تب مخملک شامل آنتی‌بیوتیک‌ها (پنی‌سیلین یا آموکسی‌سیلین به مدت ۱۰ روز) برای از بین بردن باکتری و جلوگیری از عوارض است. علاوه بر آن، استراحت، مصرف مایعات و مسکن‌ها برای کنترل تب و درد توصیه می‌شود.

نقش تغذیه در بهبودی

در طول بیماری و دوران نقاهت، تغذیه مناسب به بهبود سریع‌تر و پیشگیری از عوارض کمک می‌کند. با توجه به گلودرد شدید، مصرف غذاهای نرم و مایع (سوپ، پوره، شیربرنج، ماست، آب مرغ) که بلع آن‌ها آسان است، توصیه می‌شود. ویتامین C (آب پرتقال، کیوی) و روی (گوشت، تخمه کدو) به تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کنند. همچنین مصرف مایعات فراوان برای جلوگیری از کم‌آبی و پرهیز از غذاهای اسیدی یا تحریک‌کننده (مرکبات، گوجه‌فرنگی، غذاهای تند) که گلودرد را تشدید می‌کنند، ضروری است.