تب زرد (Yellow Fever)

معرفی بیماری

تب زرد یک بیماری ویروسی حاد و بالقوه کشنده است که توسط پشه‌های آلوده (عمدتاً گونه آئدس و هموگوگوس) به انسان منتقل می‌شود. این بیماری در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری آفریقا و آمریکای جنوبی شیوع دارد و نام آن از یرقان (زردی پوست و چشم‌ها) گرفته شده است که در موارد شدید رخ می‌دهد. تب زرد با واکسنی مؤثر و ایمن قابل پیشگیری است و هنوز هم در برخی مناطق جهان باعث همه‌گیری‌های مرگبار می‌شود.

علائم و مراحل بیماری

• مرحله حاد (عفونت اولیه): تب بالا، سردرد شدید، درد عضلانی و کمر، تهوع و استفراغ، بی‌اشتهایی، قرمزی چشم‌ها و صورت، معمولاً ۳ تا ۴ روز طول می‌کشد
• دوره بهبودی موقت: کاهش علائم به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت که در برخی بیماران به بهبودی کامل منجر می‌شود
• مرحله سمی (در ۱۵٪ موارد): بازگشت تب بالا، یرقان (زردی پوست و چشم‌ها)، درد شکم، استفراغ خونی، خونریزی از بینی و لثه، نارسایی کلیوی و کبدی، تشنج، کما و مرگ

پیشگیری و عوامل خطر

واکسیناسیون مؤثرترین راه پیشگیری از تب زرد است و یک دوز واکسن ایمنی مادام‌العمر را فراهم می‌کند. مسافران به مناطق آندمیک باید حداقل ۱۰ روز قبل از سفر واکسن دریافت کنند. کنترل پشه‌های ناقل (با استفاده از پشه‌بند، دافع حشرات و لباس‌های پوشیده) نیز ضروری است.

نقش تغذیه در بهبودی و مراقبت‌های حمایتی

درمان تب زرد عمدتاً حمایتی است و تغذیه مناسب نقش حیاتی در بهبودی دارد. مصرف مایعات فراوان (آب، ORS، آب میوه‌های طبیعی) برای جلوگیری از کم‌آبی و نارسایی کلیوی ضروری است. ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای) و آنتی‌اکسیدان‌ها به تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهاب کمک می‌کنند. همچنین مصرف غذاهای نرم و پرکالری (سوپ، پوره، فرنی، آب مرغ) برای حفظ انرژی و مواد مغذی در طول بیماری توصیه می‌شود.