تب دنگی (Dengue Fever)

معرفی بیماری

تب دنگی یک بیماری ویروسی حاد و منتقله از پشه است که توسط ویروس دنگ ایجاد می‌شود و از طریق نیش پشه آلوده (عمدتاً گونه آئدس اجیپتی) به انسان منتقل می‌شود. این بیماری در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری جهان (به‌ویژه در آسیای جنوب شرقی، آمریکای لاتین و آفریقا) شیوع بالایی دارد. تب دنگی می‌تواند از یک بیماری خفیف و تب‌دار تا نوع شدید و تهدیدکننده حیات (تب دنگی هموراژیک و سندرم شوک دنگی) متغیر باشد.

علائم و عوارض

• تب دنگی کلاسیک: تب ناگهانی بالا، سردرد شدید، درد پشت چشم‌ها، درد عضلانی و مفاصل شدید (به آن «شکستگی‌شکن» گفته می‌شود)، تهوع و استفراغ، بثورات پوستی
• تب دنگی هموراژیک (شدید): تب بالا، خونریزی از لثه یا بینی، استفراغ خونی، کبودی آسان، کاهش پلاکت‌ها (ترومبوسیتوپنی)، نشت پلاسما (تجمع مایع در شکم یا ریه)
• سندرم شوک دنگی: افت شدید فشار خون، نبض ضعیف، بی‌قراری، سردی اندام‌ها و مرگ در صورت عدم درمان

عوامل خطر و پیشگیری

عوامل محیطی (باران‌های موسمی، گرمای زیاد، تجمع آب راکد)، مسافرت به مناطق آندمیک، عدم استفاده از پشه‌بند و دافع حشرات، و سابقه قبلی ابتلا به دنگی (که خطر ابتلا به نوع شدید را افزایش می‌دهد) از عوامل خطر هستند. پیشگیری با کنترل پشه‌های ناقل (از بین بردن آب راکد، استفاده از پشه‌بند و لباس‌های پوشیده) و واکسیناسیون در مناطق پرخطر انجام می‌شود.

نقش تغذیه در بهبودی

درمان تب دنگی عمدتاً حمایتی است و تغذیه نقش کلیدی در بهبودی ایفا می‌کند. مصرف مایعات فراوان (آب، ORS، آب میوه‌های طبیعی، سوپ) برای جلوگیری از کم‌آبی و جبران الکترولیت‌ها ضروری است. مصرف ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمه‌ای) و روی به تقویت سیستم ایمنی و کاهش شدت بیماری کمک می‌کند. همچنین مصرف غذاهای نرم و مقوی (سوپ، پوره، برنج، موز) برای حفظ انرژی و مواد مغذی بدن توصیه می‌شود.