اختلالات خوردن (آنورکسیا نروزا)

معرفی بیماری

آنورکسیا نروزا یکی از اختلالات جدی و تهدیدکننده حیات در زمینه تغذیه و روان است که با ترس شدید از افزایش وزن، تصویر بدنی تحریف‌شده و محدودیت شدید در دریافت غذا مشخص می‌شود. افراد مبتلا به این اختلال معمولاً وزن خود را به‌طور قابل‌توجهی کمتر از حد طبیعی نگه می‌دارند و با وجود لاغری شدید، همچنان خود را چاق می‌بینند. این اختلال اغلب در نوجوانان و زنان جوان دیده می‌شود و می‌تواند منجر به عوارض جسمانی جدی مانند نارسایی قلبی، پوکی استخوان، ناباروری و حتی مرگ شود.

علائم و نشانه‌ها

• رفتاری: کاهش شدید وزن، محدودیت شدید در مقدار و تنوع غذا، پنهان‌کاری در مورد عادت‌های غذایی، مصرف قرص‌های ملین یا مدر، ورزش اجباری
• جسمانی: کاهش فشار خون و ضربان قلب، افت شدید دمای بدن، ریزش مو، ناخن‌های شکننده، توقف قاعدگی (آمنوره) در زنان، اختلالات الکترولیتی
• روانی: ترس شدید از چاق شدن، انکار خطرات کاهش وزن، افسردگی، اضطراب، تحریک‌پذیری، اختلال در تمرکز و وسواس فکری در مورد غذا

عوامل خطر و تشخیص

عوامل ژنتیکی، شخصیتی (کمال‌گرایی، حساسیت بالا)، فشارهای اجتماعی و فرهنگی (تبلیغ لاغری به عنوان ایده آل)، سابقه تروما یا سوءاستفاده، و تغییرات هورمونی در ایجاد آنورکسیا نقش دارند. تشخیص این اختلال بر اساس معیارهای DSM-5 توسط روانپزشک یا روانشناس بالینی و با انجام معاینات جسمانی و بررسی سوابق غذایی انجام می‌شود.

نقش تغذیه در درمان و بهبودی

درمان آنورکسیا نیازمند رویکرد چندرشته‌ای شامل روان‌درمانی، مشاوره تغذیه و مراقبت‌های پزشکی است. بازگرداندن وزن به محدوده سالم با افزایش تدریجی دریافت کالری و مصرف مواد مغذی ضروری (پروتئین باکیفیت، کلسیم، ویتامین D، آهن و روی) از اهداف اصلی درمان است. آموزش تغذیه صحیح، ایجاد رابطه مثبت با غذا و افزایش آگاهی در مورد تأثیر سوءتغذیه بر سلامت جسم و روان، بخش مهمی از بهبودی محسوب می‌شود.